Vũ Phạm Khải 武范啟 ♂
Vũ Phạm Khải 武范啟 (1807-1872) tự Đông Dương 東暘, Hựu Phú 侑富, hiệu Nam Minh 南溟, Ngu Sơn 愚山, Dưỡng Trai 養齋, quê làng Thiên Trì, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình (nay là thôn Phượng Trì, xã Yên Mạc, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình). Ông làm quan dưới 3 triều Minh Mệnh, Thiệu Trị, Tự Đức và trải qua các chức vụ chính gồm Tri huyện, Ngự sử, Lang trung Bộ Hình, Tham biện nội các (nên người ta thường gọi ông là Quan các Phượng Trì), Toản tu sử quán, Trưởng hàn lâm viện, Bố chính Thái Nguyên. Ông là quan lại tiến bộ của triều đình nhà Nguyễn, một trong những vị quan tích cực nhất trong phái chủ chiến chống Pháp. Ông còn là một nhà thơ nổi tiếng đương thời.
Tác phẩm:
- Đông Dương văn 東暘文
- Đông Dương văn tập 東暘文集
- Ngu Sơn thi văn toàn tập 愚山詩文全集
- Ngu Sơn văn tuyển 愚山文選
- Ngu Sơn toàn tập 愚山全集
- Ỷ ngữ tùng lục 綺語叢錄
Danh sách bài thơ
- Ẩm đạo 飲醻 • Uống rượu ngon
- Bệnh trung tác 病中作 • Làm trong lúc ốm
- Canh Ngọ đông sơ chí Rã thị thư vu Chiêu An đường 庚午冬初至野巿書于招安堂 • Mùa đông năm Canh Ngọ (1870) mới đến chợ Rã, viết ở Chiêu An đường
- Canh Ngọ xuân nguyên thí bút 庚午春元試筆 • Khai bút đầu xuân Canh Ngọ (1870)
- Chu hành 舟行 • Đi thuyền
- Do Chế giang phiếm chu hồi chí Nghệ An 由制江泛舟回至乂安 • Theo sông Chế đi thuyền về đến Nghệ An
- Dữ Hà Nội Bắc Ninh Sơn Tây tam đại đốc hoan ẩm tức tịch thư hoạ 與河内北寧山西三大督歡飲卽席書和 • Cùng ba quan Tổng đốc Hà Nội, Bắc Ninh, Sơn Tây vui rượu, hoạ thơ ngay trên tiệc
- Đề Hoa Lư Đinh đế từ 題花閭丁帝祠 • Đề đền thờ vua Đinh ở Hoa Lư
- Đề Hoa Lư Lê đế từ 題花閭黎帝祠 • Đề đền thờ vua Lê ở Hoa Lư
- Đề nội các 題內閣 • Đề ở toà nội các
- Đề Trà Tu Trần Nhật Duật thái phó từ 題茶須陳日燏太傅祠 • Đề đền thờ thái phó Trần Nhật Duật ở Trà Tu
- Đề Tượng sơn Lê Niệm tướng quân từ 題象山黎念將軍祠 • Đề đền thờ tướng quân Lê Niệm ở núi Voi
- Đinh Dậu xuân nguyên nhật khai ấn thí bút 丁酉春元日開印試筆 • Khai ấn thử bút đầu xuân Đinh Dậu
- Đông chí kỷ sự 冬至紀事 • Ghi việc tiết đông chí
- Đông chí thuật hoài 冬至述懷 • Thuật hoài ngày đông chí
- Gia thân song thọ bái khánh 家親雙壽拜慶 • Lễ mừng thọ song thân
- Hạ môn sinh đăng khoa Thừa Thiên trường 賀門生登科承天場 • Mừng học trò thi đỗ ở trường Thừa Thiên
- Hồ tân liễu lãng 湖濱柳浪 • Sóng liễu bến hồ
- Hoạ Cao Khải vịnh Nhạc Vũ Mục sự 和高啟詠岳武穆事 • Hoạ thơ Cao Khải vịnh việc Nhạc Vũ Mục
- Lưu tặng Quỳnh Lưu nhiếp doãn 留贈瓊瑠攝尹 • Lưu biệt quyền tri huyện Quỳnh Lưu
- Mậu Thìn xuân nguyên thí bút 戊辰春元試筆 • Đầu xuân Mậu Thìn (1868) khai bút
- Nguyên Gia Định tuần phủ Đỗ Quang tự nam quy phục bị trưng lai kinh khuất phỏng lâm biệt thứ nguyên vận 原嘉定巡撫杜光自南歸復被徵來京屈訪臨別次原韻 • Nguyên tuần phủ Gia Định là Đỗ Quang từ Nam Kỳ trở về quê lạo được triệu vào kinh, đến thăm tôi, làm thơ từ biệt theo nguyên vận
- Quá Dạ Lĩnh ngộ vũ 過夜嶺遇雨 • Qua núi Dạ gặp mưa
- Quá Hoành Sơn 過橫山 • Qua đèo Ngang
- Rã thị thư biệt 野巿書別 • Viết từ biệt chợ Rã
- Sơn trung hàn thậm My Khê Phạm ông dĩ bào tặng thư tạ 山中寒甚郿溪范翁以袍贈書謝 • Trong núi quá rét, ông Phạm My Khê tặng áo, viết đề tạ
- Tái quá Bạch Thông châu đồn 再過白通州屯 • Lại qua đồn châu Bạch Thông
- Tái quá Thông Hoá Na Cù nhị đồn 再過通化那衢二屯 • Lại qua hai đồn Thông Hoá, Na Cù
- Tam bổ sử quán ngụ quán chi đông hiên thư trình toạ quán chư quân tử 三補史館寓館之東軒書呈坐館諸君子 • Được bổ vào sử quán lần thứ ba, ở hiên đông của sử quán, gửi các vị trong quán
- Tam bổ sử quán thư thị đồng liệt 三補史館書示同列 • Bổ sử quán lần thứ ba gửi bạn đồng liêu
- Tam Đăng Phạm ông phỏng cập thư tạ 三登范翁訪及書謝 • Ông Phạm Tam Đăng hỏi thăm, viết thơ tạ
- Tân Hợi xuân nguyên thí bút 辛亥春元試筆 • Khai bút đầu xuân Tân Hợi (1851)
- Tân Mùi lạp ký chư ấu tử đồng tôn xuân sam thư giới 辛未臘寄諸幼子童孫春衫書戒 • Tháng chạp Tân Mùi (1871) gửi thư răn dạy con nhỏ cùng các cháu giữ gìn áo Tết
- Tặng Kim Cổ hoàng giáp Vũ Nhự 贈金鼓黃甲武茹 • Tặng ông hoàng giáp Vũ Nhự ở Kim Cổ
- Thuật hoài 述懷
- Tiễn Nghĩa Trai tiên sinh vãng Quảng Nam tiễu tây 餞義齋先生往廣南剿西 • Tiễn ông Nghĩa Trai đi Quảng Nam đánh Tây
- Tiễn nguyên kinh doãn Nguyễn Văn Tường chi Thành Hoá khâm phái chú thố Cam Lộ tẩu bút thứ vận 餞原京尹阮文祥之成化欽派注措甘露走筆次韻 • Tiễn nguyên kinh doãn Nguyễn Văn Tường được phái đi Thành Hoá, đóng ở Cam Lộ, hoạ thơ theo nguyên vận
- Tiễn nguyên Nam Định đốc học Doãn Khuê hồi lỵ 餞元南定督學尹奎回涖 • Tiễn nguyên đốc học Nam Định là Doãn Khuê trở về lỵ sở
- Tiễn Tam Đăng phó bảng Phạm Văn Giảng 餞三登副榜范文講 • Tiễn phó bảng Phạm Văn Giảng người Tam Đăng
- Tiễn Tam nguyên Trần Hy Tăng chi Thăng Bình 餞三元陳希曾之昇平 • Tiễn ông Tam nguyên Trần Hy Tăng đi Thăng Bình
- Tiễn trí sự kinh doãn Nguyễn Công Trứ 餞致事京尹阮公著 • Tiễn kinh doãn Nguyễn Công Trứ về trí sĩ
- Tình đê 晴堤 • Con đê lúc trời tạnh
- Tình viện 晴院 • Buổi trời tạnh ở viện
- Tống đồng quận Bình Thuận đốc học La Đức Điển hồi kha 送同郡平順督學羅德琠囬疴 • Đưa bạn cùng quê là La Đức Điển làm đốc học Bình Thuận về nhà dưỡng bệnh
- Tống Hà Nội án sát 送河内按察 • Đưa ông án sát Hà Nội
- Tống tiến sĩ Nguyễn Văn San, Ngô Văn Độ chi hậu bổ 送進士阮文珊吳文度之候補 • Đưa tiến sĩ Nguyễn Văn San, Ngô Văn Độ đi đợi bổ
- Trung thu ngoạ bệnh thù hữu nhân ký tặng 中秋臥病酬友人寄贈 • Trung thu bị ốm hoạ lại thơ bạn gửi tặng
- Vãn chưởng ấn La Mai Tống Đức Viên 挽掌印羅梅宋德袁 • Viếng chưởng ấn Tống Đức Viên ở La Mai
- Vãn cữu Phạm tiên sinh 挽舅范先生 • Viếng cậu là tiên sinh họ Phạm
- Xuân nhật đồng tú tài sổ thập đăng Nộn Hồ Nộn Liễu sơn đình hội tập sĩ nhân nguyên xướng 春日同秀才數十登嫩湖嫩柳山亭會習士人原唱 • Ngày xuân cùng vài chục tú tài lên đình núi Nộn Liễu, Nộn Hồ hội tập, ra bài xướng
THÊM BÀI TRẢ LỜI:
Mục này để gửi các nội dung liên quan đến tác giả, bao gồm tiểu sử, giới thiệu, thảo luận, bình luận dưới dạng bài viết hoàn chỉnh. Các bình luận ngắn xin vui lòng sử dụng mục Bình luận nhanh.
Đăng nhập để gửi bài trả lời cho tác giả này.