Vũ Phạm Hàm 武范邯 ♂
Vũ Phạm Hàm 武范邯 (1864-1906) tự Mộng Hải 夢海, Mộng Hồ 夢湖, hiệu Thư Trì 書池, quê ở làng Đôn Thư, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông cũ, là một người thông minh xuất chúng, đỗ nhất giáp tam nguyên trong ba kỳ thi triều nhà Nguyễn (lúc ông 29 tuổi).
Năm 21 tuổi, ông đỗ đầu kỳ thi hương (giải nguyên) khoa thi Giáp Thân (1884) đời vua Kiến Phúc. Đến khoa thi hội năm Thành Thái thứ 4 (1892) ông đỗ thủ khoa (hội nguyên). Do vậy tờ Đồng văn nhật báo đã đăng: “Vũ quân kỳ khôi tinh giáng thế” (Ông Vũ phải chăng là sao khôi giáng thế). Dự thi đình cùng năm đó, ông lại đỗ thủ khoa (đình nguyên), giành học vị đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ, đệ tam danh (tức thám hoa) nên thường được gọi là Tam nguyên thám hoa hay Thám Hàm. Khoa này dự vào hàng tam khôi (đệ nhất giáp) không có trạng nguyên, bảng nhãn, chỉ có thám hoa. Khoa thi này lấy đỗ 9 tiến sĩ, 7 phó bảng, trong đó có Nguyễn Thượng Hiền đỗ đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân (hoàng giáp) và Chu Mạnh Trinh đỗ đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân.
Vũ Phạm Hàm đỗ đệ nhất giáp tam nguyên lúc 29 tuổi. Triều nhà Nguyễn có ba tam nguyên: Vị Xuyên Trần Bích San, Yên Đổ Nguyễn Khuyến và ông. Nhưng Vị Xuyên và Yên Đổ tiên sinh đỗ đệ nhị giáp (hoàng giáp). Toàn lịch sử Việt Nam chỉ có Vũ Phạm Hàm và Lê Quý Đôn (triều Lê) là đỗ đệ nhất giáp tam nguyên trong ba kỳ thi đó. Ông cũng là vị tam khôi cuối cùng trong lịch sử Việt Nam.
Ông làm Giáo thụ rồi thăng Đốc học Hà Nội sung Đồng văn quán (báo Đồng văn), lên đến Án sát các tỉnh Hưng Hoá, Hải Dương, sau đó cáo quan về trí sĩ ở quê và dạy học cho đến lúc mất. Khi ông qua đời (1906), lăng mộ ông được đặt tại làng Đôn Thư, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Tây. Bia tiến sỹ khắc tên ông được đặt tại Văn Thánh - Quốc Tử Giám, Huế.
Tác phẩm có:
- Cầu Đơ tỉnh nhân định phong tục tổng sách (A.718)
- Hưng Hoá tỉnh phú (A.471, A.1055, A.1054, VHv.1392)
- Kinh sử thi tập (A.133/1-2)
- Mộng Hồ thi tuyển (VHv.1410)
- Tập Đường thuật hoài (A.2354)
- Vãn Kim Giang Nguyễn tướng công trướng văn (VHv.2162)
Thơ văn của ông còn được tìm thấy trong các sách:
- Chư đề mặc (VHv.18) [Trường Yên động mặc tích]
- Danh gia bút lục (AB.325) [Thám hoa Vũ Phạm Hàm văn tập]
- Danh gia sách văn tập (VHv.1607/1-8) [T.8 Thám hoa Vũ đại nhân trường]
- Đăng long sách tuyển (A.115/1-2)
- Đối liên thi văn tạp chí (VHv.219)
- Hà Đông danh gia đối liên thi văn tập (VHv.2594)
- Hán Nôm thi văn tạp lục tập (VHv.149, VNv.153)
- Hiếu cổ đường thi tập (VHv.106)
- Hoàng Nguyễn danh gia hạ khải (A.3073)
- Long tuyển thí sách (VHv.319/1-2)
- Quốc triều danh nhân thi thái (VHv.37)
- Tạp văn sao (VHt.6)
- Tân giang từ tập (VHv.273)
- Tân giang văn tập (A.532)
- Thám hoa văn tập (A.528)
- Tuỵ phương phú tập (A.2842)
- Tuyên Quang tỉnh phú (A.964, A.1054, VHv.1392)
- Văn đế thực lục (AB.124)
- Vi giang hiệu tần tập (VHv.216)
Vũ Phạm Hàm 武范邯 (1864-1906) tự Mộng Hải 夢海, Mộng Hồ 夢湖, hiệu Thư Trì 書池, quê ở làng Đôn Thư, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông cũ, là một người thông minh xuất chúng, đỗ nhất giáp tam nguyên trong ba kỳ thi triều nhà Nguyễn (lúc ông 29 tuổi).
Năm 21 tuổi, ông đỗ đầu kỳ thi hương (giải nguyên) khoa thi Giáp Thân (1884) đời vua Kiến Phúc. Đến khoa thi hội năm Thành Thái thứ 4 (1892) ông đỗ thủ khoa (hội nguyên). Do vậy tờ Đồng văn nhật báo đã đăng: “Vũ quân kỳ khôi tinh giáng thế” (Ông Vũ phải chăng là sao khôi giáng thế). Dự thi đình cùng năm đó, ông lại đỗ thủ khoa (đình nguyên), giành học vị đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ, đệ tam danh (tức thám hoa) nên thường được gọi là Tam nguyên thám hoa hay Thám Hàm. Khoa này dự vào hàng tam khôi (đệ nhất giáp) không có trạng nguyên, bảng nhãn, chỉ…
Danh sách bài thơ
- Đề Liên Hoa động Đề động Liên Hoa
- Đề vịnh Mã Yên sơn lăng 題詠馬鞍山陵 • Vịnh lăng Đinh Tiên Hoàng trên núi Mã Yên
- Giải vịnh 蟹詠 • Vịnh con cua
- Hương Sơn phong cảnh ca
- Kỳ 1 其一
- Kỳ 10 其十
- Kỳ 11 其十一
- Kỳ 12 其十二
- Kỳ 14 其十四
- Kỳ 15 其十五
- Kỳ 16 其十六
- Kỳ 17 其十七
- Kỳ 18 其十八
- Kỳ 19 其十九
- Kỳ 2 其二
- Kỳ 20 其二十
- Kỳ 21 其二十一
- Kỳ 22 其二十二
- Kỳ 23 其二十三
- Kỳ 24 其二十四
- Kỳ 25 其二十五
- Kỳ 26 其二十六
- Kỳ 27 其二十七
- Kỳ 29 其二十九
- Kỳ 3 其三
- Kỳ 30 其三十
- Kỳ 4 其四
- Kỳ 5 其五
- Kỳ 6 其六
- Kỳ 7 其七
- Kỳ 8 其八
- Kỳ 9 其九
- Lưu đề Vũ Thạch tự 留題武石寺 • Đề chùa Vũ Thạch
- Thú trắc thất tự hạ 娶側室自賀 • Lấy vợ bé tự mừng
- Trấn Vũ quán Quán Trấn Vũ
THÊM BÀI TRẢ LỜI:
Mục này để gửi các nội dung liên quan đến tác giả, bao gồm tiểu sử, giới thiệu, thảo luận, bình luận dưới dạng bài viết hoàn chỉnh. Các bình luận ngắn xin vui lòng sử dụng mục Bình luận nhanh.
Đăng nhập để gửi bài trả lời cho tác giả này.