Trần Tế Xương 陳濟昌, Tú Xương

Trần Tế Xương 陳濟昌 (5/9/1870 - 29/1/1907) tên khai sinh là Trần Duy Uyên 陳維淵, tử Tử Thịnh 子盛, hiệu Vị Thành 渭城, một số tài liệu còn chép nhầm tên là Trần Kế Xương, lúc đi thi đổi tên là Trần Cao Xương. Ông người làng Vị Xuyên, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định, xuất thân từ một gia đình thanh bạch. Đường khoa cử của ông lận đận: đi thi từ năm 15 tuổi nhưng hỏng hoài, mãi tới năm 24 tuổi (1894) mới đỗ tú tài. Sau đó ông lại trượt cử nhân 5 khoa liền. Nhà nghèo, con đông, nghề dạy học lại bấp bênh trong thời kỳ Nho học suy tàn, ông chỉ còn biết trông cậy vào bà vợ đảm đang. Đang lúc còn đeo đuổi khoa cử, ông đột ngột qua đời năm 1907, mới 37 tuổi. Tác phẩm ông để lại gồm nhiều thể loại: thơ, phú, câu đối, hát nói..., phần lớn đều bằng chữ Nôm. Thơ văn ông giản dị, bình dân, nhưng tự nhiên và linh hoạt. Nhiều sáng tác trình bày tâm sự đau đớn, xót xa; hoặc mỉa mai, ngạo đời một cách chua chát, cay độc; hoặc gửi gấm tấm lòng yêu nước thương nòi một cách kín đáo và sâu sắc.

Danh sách bài thơ

  1. Anh kiệt chơi hoang Giễu bạn
  2. Áo bông che bạn
  3. Ba cái lăng nhăng
  4. Bác cử Nhu
  5. Bảo người bán sực tắc
  6. Bắt được đồng tiền
  7. Bợm già
  8. Bỡn người làm mối
  9. Bỡn ông ấm Điềm
  10. Bỡn ông phó bảng
  11. Bỡn tri phủ Xuân Trường
  12. Buôn bán sành sỏi
  13. Buồn thi hỏng
  14. Cái nhớ
  15. Cảm hứng
  16. Cảm Tết Tết đến
  17. Cảnh Tết nhà cô đầu
  18. Câu đối mừng ông phó Huyến
  19. Câu đối Tết: Không dưng xuân - Có nhẽ trời
  20. Câu đối Tết: Nực cười thay - Thôi cũng được
  21. Câu đối Tết: Thiên hạ xác rồi - Nhân tình trắng thế
  22. Câu đối Tết: Vui xuân - Người học
  23. Câu đối Tết: Xuân về chớ để xuân đi - Năm mới khác gì năm cũ
  24. Câu đối than thân: Ngoài ba mươi - Sao được như
  25. Câu đối than thân: Nợ có chết ai đâu - Trời để sống ta mãi
  26. Câu đối than thân: Trúc báo bình an - Cò nhiều văn tự
  27. Cháu khóc cô chồng
  28. Chế bạn lấy vợ bé
  29. Chế gái đĩ
  30. Chế ông đốc học
  31. Chế ông huyện Đ
  32. Chị Hằng, thằng Cuội
  33. Chiêm bao
  34. Chợt giấc
  35. Chú Mán
  36. Chữ nho
  37. Chửi cậu ấm
  38. Cô hầu gửi thăm quan lớn
  39. Cô Tây đi tu
  40. Con buôn
  41. Dạ hoài
  42. Dại khôn
  43. Đại hạn
  44. Đánh tổ tôm
  45. Đất Vị Hoàng
  46. Đau mắt
  47. Đề ảnh
  48. Để vợ chơi nhăng
  49. Đêm buồn
  50. Đêm dài
  51. Đi hát mất ô
  52. Đi thi
  53. Đi thi nói ngông
  54. Đổi thi
  55. Đùa bạn vào nhà pha
  56. Gái buôn
  57. Gái goá nhà giàu
  58. Gái ở chùa Thiếu nữ đi tu
  59. Gần Tết than việc nhà
  60. Già chơi trống bỏi Chế ông lão ve gái
  61. Giễu người thi đỗ
  62. Giễu ông Đồ Bốn ở phố Hàng Sắt
  63. Giễu ông đội
  64. Gửi người cũ
  65. Gửi ông thủ khoa Phan
  66. Gửi Phan Bội Châu
  67. Hát cô đầu
  68. Hễ mai tớ hỏng
  69. Hoá ra dưa
  70. Học trò ngủ cạnh thầy
  71. Hỏi đùa mình Gửi cho bạn thân
  72. Hỏi mình
  73. Hỏi ông trăng
  74. Hỏi ông trời
  75. Hỏi trăng hỏi nước
  76. Hỏng thi khoa Quý Mão (1903)
  77. Hót của trời
  78. Kể lai lịch
  79. Khen người hàng sắt
  80. Khoa Canh Tý
  81. Khóc em gái
  82. Khóc vợ bạn
  83. Không chiều đãi
  84. Không học vần Tây
  85. Không vay mà phải trả
  86. Khuyên học trò đi thi
  87. Làm lẽ thứ tư
  88. Lấy lẽ
  89. Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu (1897) Vịnh khoa thi hương
  90. Lên đồng
  91. Lụt năm Bính Ngọ (1906)
  92. Mất hai hào
  93. Mẹ cái lầm (phú đắc)
  94. Mồng hai Tết viếng cô Ký
  95. Một nén tâm hương
  96. Mùa nực mặc áo bông
  97. Mưa tháng bảy
  98. Mừng chú làm nhà
  99. Mừng nghị viên
  100. Mừng ông cử Bùi lấy vợ kế
  101. Mừng ông lang
  102. Năm mới
  103. Năm mới chúc nhau
  104. Ngẫu chiếm
  105. Ngẫu hứng
  106. Ngày xuân của làng thơ
  107. Nghèo mà vui
  108. Ngón chầu
  109. Nhà nho giả danh
  110. Nhớ bạn phương trời
  111. Oán Kiều
  112. Ông ấm Mốc
  113. Ông cò
  114. Ông cử Ba
  115. Ông cử thứ năm
  116. Ông Hàn
  117. Ông Hàn bị vợ doạ bỏ
  118. Ông lão
  119. Ông tiến sĩ mới
  120. Phố Hàng Song
  121. Phòng không
  122. Phú hỏng khoa Canh Tý
  123. Phú thầy đồ
  124. Phường hát tuồng
  125. Phường nhơ
  126. Quan tại gia
  127. Răn mình
  128. Rượu say
  129. Sắm Tết Mứt rận
  130. Sông Lấp
  131. Sư ở tù
  132. Ta chẳng ra chi Gửi cô đầu
  133. Tái giá
  134. Tặng người quen
  135. Tết dán câu đối Câu đối ngày Tết
  136. Tết tặng cô đầu
  137. Thái vô tích
  138. Than cùng
  139. Than đạo học
  140. Than nghèo
  141. Than phận nghèo bài 1
  142. Than phận nghèo bài 2
  143. Than phận nghèo bài 3 Vì tiền • Thói đời
  144. Than sự thi
  145. Than thân
  146. Than thân chưa đạt
  147. Thành pháo
  148. Thề với người ăn xin
  149. Thi cơm rượu
  150. Thi hỏng
  151. Thi phúc
  152. Thói đời
  153. Thông gia với quan
  154. Thú cô đầu
  155. Thương vợ
  156. Tiến sĩ giấy
  157. Trách anh cờ bạc ăn chơi
  158. Tự cười mình
  159. Tự cười mình
  160. Tự cười mình Than cùng
  161. Tự đắc
  162. Tự ngụ
  163. Tú Tây Hồ, đồ Xuân Dục
  164. Tự tiếc
  165. Tự tự
  166. Tự vịnh (phú đắc)
  167. Văn tế sống vợ
  168. Vay sư không được
  169. Vị Hoàng hoài cổ
  170. Viếng bạn
  171. Vịnh chinh phụ
  172. Vịnh cô Cáy chợ Rồng
  173. Vợ chồng Ngâu
  174. Vợ tế chồng
  175. Vua bếp chơi xuân
  176. Xuân hứng
  177. Xuân nhật ngẫu hứng
THÊM BÀI TRẢ LỜI:

Mục này để gửi các nội dung liên quan đến tác giả, bao gồm tiểu sử, giới thiệu, thảo luận, bình luận dưới dạng bài viết hoàn chỉnh. Các bình luận ngắn xin vui lòng sử dụng mục Bình luận nhanh.

Đăng nhập để gửi bài trả lời cho tác giả này.