Trời phú tính ở mình ta, Đạo cả cương thường năm miễn ba. Tôi hết ngay, chầu chực chúa, Con hằng thảo, kính thờ cha. Anh em mựa nữa điều hơn thiệt, Bầu bạn cho hay nết thực nhà. Nghĩa vợ chồng xem rất trọng. Ở đâu phong hoá phép chưng nhà.

Theo Trình quốc công Nguyễn Bỉnh Khiêm thi tập (AB.635). Nghĩa của đề mục: Đạo làm người. Bài này trùng nhiều với bài Vi nhân tử mục Nhân đạo môn trong Hồng Đức quốc âm thi tập . Chú thích: [1] Cương là cái giường lưới tức cái dây chính của lưới, từ đó móc các sợi la, mắt lưới, nhà Nho dùng chữ “cương” để chỉ những quan hệ lớn nhất của xã hội phong kiến. Tam cương: vua (là giường của) tôi; cha (là giường của) con; chồng (là giường của) vợ. Ngũ thường: năm đức tính mà người ta hằng phải có: nhân (thương người), lễ (phép tắc trong sự ăn ở), nghĩa (lẽ phải), trí (sự sáng suốt), tín (giữ đúng lời nói). » Có 4 bài cùng chú thích: Điếu Hoàng Diệu (Thiên cổ lưu phương do ký tại) (Khuyết danh Việt Nam) Khuê phụ thán bài 04 (Thượng Tân Thị) Khuyên học trò phải chăm học (Nguyễn Trãi) Văn tế vua Quang Trung (Ngọc Hân công chúa) [2] Dịch chữ “trung”. [3] Dịch chữ “hiếu”. » Có 2 bài cùng chú thích: Nguyệt xuất 2 (Khổng Tử) Ông đồ (Vũ Đình Liên) [4] Tiếng cổ, nghĩa là chẳng nên. [5] Nhà nho xưa coi tình nghĩa vợ chồng là mối đầu của phong hoá, là cơ sở của xã hội. Truyện Hoa Tiên nói về tình vợ chồng có câu “Khuê môn cho rệt mối đầu chỉnh phong”.

 

Thêm bài trả lời:

Mục này để gửi các nội dung liên quan đến bài thơ, bao gồm bản dịch, giới thiệu, thảo luận, bình luận dưới dạng bài viết hoàn chỉnh. Các bình luận ngắn xin vui lòng sử dụng mục Bình luận nhanh.

Thể loại:

Tiêu đề:

Nội dung:

Chú thích:

Nguồn tham khảo, trích dẫn (mỗi nguồn một dòng):

Bình luận nhanh 0

Bạn chưa đăng nhập, vui lòng nhập thêm thông tin liên hệ để gửi bình luận nhanh.

Chưa có bình luận nhanh nào