Tự thuật 自述

Bình luận nhanh 3 Gửi bình luận Duc Do 01/08/2022 22:16 Bài thơ TỰ THUẬT : 自述 TỰ THUẬT 五十年華七尺軀， Ngũ thập niên hoa thất xích khu, 剛腸如鐵卻成柔。 Cang tràng như thiết khước thành hư. 風吹窗外黃花謝， Phong xuy song ngoại hoàng hoa tạ, 露浥庭前綠柳癯。 Lộ ấp đình tiền lục liễu cù. 碧漢望窮雲杳杳, Bích hán vọng cùng vân diểu diểu, 黃梁夢醒夜悠悠。 Hoàng Lương mộng tỉnh dạ du du. 蓬萊山上音容斷， Bồng Lai sơn thượng âm dung đoạn, 冰玉幽魂入夢無。 Băng ngọc u hồn nhập mộng vô ?! 黎聖宗 Lê Thánh Tông * Chú thích : - TỰ THUẬT 自述 : Tự kể lể về bản thân mình. Sử chép, tháng giêng năm Đinh Tị (1497), nhà vua bệnh nặng, biết khó qua khỏi, ông bèn tựa ngọc kỷ mệnh cho thái tử Tăng (Lê Hiến Tông) lên nối ngôi và làm bài thơ tuyệt mệnh này. Đây là bài thơ cuối cùng trong đời ông. Ông mất ngày 29 tháng giêng năm Đinh Tị (1497). Qua bài này, tâm tư nhà vua rất trong sáng, khảng khái; nhận thức cuộc sống như những nhân sĩ, những thi sĩ bình thường; coi cuộc đời rốt cuộc cũng như là một giấc mộng, không hề có giọng “kẻ cả dạy đời” gì cả. * Nghĩa bài thơ : TỰ THUẬT Tấm thân bảy thước đã trãi qua năm chục niên hoa rồi, lòng dạ có cứng rắn như sắt đã cũng phải hóa mềm ra thôi. Như gió thu hiu hắt ngoài song làm tàn tạ những đóa hoa vàng, và sương thu cũng đã đẫm ướt các cành liễu gầy gò trong sân đình. Ngóng nhìn mút mắt bầu trời thu cao xanh ngát chỉ thấy các đám mây trôi xa xa; Đôi khi như chợt tỉnh giấc kê vàng thì lại thấy đêm trường dài dằng dặc. Thanh sắc dìu dặc trên núi Bồng Lai cũng đà đoạn tuyệt, biết đến bao giờ mảnh hồn cô đơn lạnh lẽo nầy mới nhập được vào mộng đây ?! So với hùng tâm tráng chí của 24 năm trước, thì sau cơn bạo bệnh tinh thần của nhà vua đã xuống rất thấp; Còn đâu hào khí ngất trời của những năm xưa khi duyệt binh trên sông biển với niềm tự hào "南天萬古山河在 Nam thiên vạn cổ sơn hà tại". Trước thềm sinh, lão, bệnh, tử, nhà vua cũng có cái tâm lý như bao dân thường khác : Uy quyền tột bực, phú qúy vinh hoa theo đuổi trong đời rốt cuộc rồi cũng qua đi như một giấc hoàng lương : Bừng con mắt dậy thấy mình tay không. Chỉ còn lại một mảnh u hồn ước mơ được về nơi Bồng Lai Tiên Cảnh ! * Diễn Nôm : TỰ THUẬT Bảy thước tấm thân ngũ thập nầy, Cang trường như sắt cũng mềm đây. Ngoài song gió hắt hoa vàng rụng, Trước cổng sương sa liễu sắc gầy. Trời biếc vời trông mây vợi vợi, Kê vàng tỉnh mộng giấc ngây ngây. Bồng Lai thanh sắc sao biền biệt, Hồn lạnh bao giờ nhập mộng đây ?! Lục bát : Năm mươi bảy thước tấm thân, Cang trường như sắt dần dần mềm ra. Ngoài song gió hắt rụng hoa, Trước sân sương đẫm là đà liễu bay. Trông trời mây lướt thướt trôi, Kê vàng chợt tỉnh đêm dài thưởt tha. Bồng Lai thanh sắc đâu xa, U hồn nhập mộng biết là khi nao ? 杜紹德 Đỗ Chiêu Đức Bài thơ TỰ THUẬT : 自述 TỰ THUẬT 五十年華七尺軀， Ngũ thập niên hoa thất xích khu, 剛腸如鐵卻成柔。 Cang tràng như thiết khước thành hư. 風吹窗外黃花謝， Phong xuy song ngoại hoàng… Nguyễn Quê 31/07/2019 05:32 Tuổi đến năm lăm quá rã mòn Tâm đồng chí thép mỏi đường bon Sương dầm ngõ tối hoa phai thắm Gió thổi song chiều liễu hóa son Tỉnh mộng kê vàng lòng đã tỏ Mơ màng cõi biếc ý mây dồn Cảnh tiên đâu dáng người xưa khuất Phách ngọc hồn đơn nhập cố thôn 6-8-17 Nguyễn Quê Tuổi đến năm lăm quá rã mòn Tâm đồng chí thép mỏi đường bon Sương dầm ngõ tối hoa phai thắm Gió thổi song chiều liễu hóa son Tỉnh mộng kê vàng lòng đã tỏ Mơ màng cõi biếc ý mây dồn Cảnh tiên đâu dáng người… Hung Trandang 24/11/2018 19:39 TỰ THUẬT * LÊ THÁNH TÔNG Thân này bảy thước** tuổi năm mươi Dài cứng như sắt cũng mềm thôi Gió thổi ngoài song hoa rơi Sương đẫm bụi trúc héo hon thân gầy Nhìn thấy trên cao mây mù mịt Mộng kê vàng*** tỉnh vời vợi khuya Đỉnh Bồng lai người khuất xa Tấm thân băng ngọc đã ra u hồn. 2018 PS : * Bài này Lê Thánh Tông làm trước khi mất ** Thước ta xưa,khoảng một gang tay . 7 thước cỡ 1,5m ngày nay. *** Tương truyền xưa bên TQ có chàng khóa hỏng thi .Vào quán trọ có người cho mượn gối . Anh ta nằm ngủ mơ thấy mình lấy công chúa nước Hòe An,làm thái thú quận Nam Kha, Hai người sinh được nhiều con sống sung sướng, sau đi đánh giặc thua, công chúa chết mất cả chức thái thú, nhà sa sút nghèo khổ .vì thế mộng kê vàng còn gọi là Mộng Nam Kha. Tỉnh dậy thấy nồi cháo kê vàng chủ quán nấu trước khi ngủ vẫn chưa chín.Nên giấc mộng được gọi là Mộng kê vàng . Sau thành điển tích văn học để nói về những dự định, giấc mơ viển vông TỰ THUẬT * LÊ THÁNH TÔNG Thân này bảy thước** tuổi năm mươi Dài cứng như sắt cũng mềm thôi Gió thổi ngoài song hoa rơi Sương đẫm bụi trúc héo hon thân gầy Nhìn thấy trên cao mây mù mịt Mộng kê vàng***…