Nguyễn Văn Siêu 阮文超 ♂
Nguyễn Văn Siêu 阮文超 (1799-1872) tên khác là Định 定, tự Tốn Ban 遜班, hiệu Phương Đình 方亭 và Thọ Xương cư sĩ 壽昌居士, thuỵ Chí Đạo 志道, người làng Kim Lũ, huyện Thanh Trì, tỉnh Hà Đông. Đỗ phó bảng năm 1838 đời vua Minh Mệnh. Ông là người cùng thời với Cao Bá Quát, hai người nổi tiếng có tài văn thơ mà dân gian hay truyền tụng là “thần Siêu thánh Quát”. Nguyễn Văn Siêu làm quan đến chức án sát, có sang sứ Trung Hoa.
Nguyễn Văn Siêu sáng tác rất mạnh, các tác phẩm của ông khá đồ sộ. Về thơ ca, cơ bản ông có các tập thơ:
- Anh ngôn thi tập 英言詩集 (2 quyển, 141+162 bài) gồm các bài thơ sáng tác khi ông ở Thăng Long
- Lưu lãm tập 流覽集 (2 quyển, 177+128 bài) gồm các bài thơ sáng tác khi ông ở Huế
- Mạn hứng thi tập 漫興詩集 (187 bài) gồm các bài thơ sáng tác khi ông rời Huế về Thăng Long
- Vạn lý tập 萬里集 (185 bài, kèm bài tựa) gồm các bài thơ sáng tác khi ông đi sứ nhà Thanh năm 1849
Tổng cộng gồm 978 bài, được các học trò của ông khắc in và tập hợp trong bộ Phương Đình thi tập 方亭詩集 với một số bản khác nhau.
Ngoài ra, Nguyễn Văn Siêu còn có các tác phẩm:
- Phương Đình văn tập 方亭文集 (5 quyển)
- Tuỳ bút lục 隨筆錄 (6 quyển)
- Phương Đình dư địa chí 方亭輿地誌
- Chư sử khảo thích 諸史考釋
- Chư sinh khảo ước 諸生考約
- Tứ thư bị giảng 四書備講
Nguyễn Văn Siêu 阮文超 (1799-1872) tên khác là Định 定, tự Tốn Ban 遜班, hiệu Phương Đình 方亭 và Thọ Xương cư sĩ 壽昌居士, thuỵ Chí Đạo 志道, người làng Kim Lũ, huyện Thanh Trì, tỉnh Hà Đông. Đỗ phó bảng năm 1838 đời vua Minh Mệnh. Ông là người cùng thời với Cao Bá Quát, hai người nổi tiếng có tài văn thơ mà dân gian hay truyền tụng là “thần Siêu thánh Quát”. Nguyễn Văn Siêu làm quan đến chức án sát, có sang sứ Trung Hoa.
Nguyễn Văn Siêu sáng tác rất mạnh, các tác phẩm của ông khá đồ sộ. Về thơ ca, cơ bản ông có các tập thơ:
- Anh ngôn thi tập 英言詩集 (2 quyển, 141+162 bài) gồm các bài thơ sáng tác khi ông ở Thăng Long
- Lưu lãm tập 流覽集 (2 quyển, 177+128 bài) gồm các bài thơ sáng tác khi ông ở Huế
- Mạn hứng thi tập 漫興詩集 (187 bài) gồm các bài thơ sáng tác khi ông rời Huế về Thăng…
Danh sách bài thơ
- Ái mai trúc, di Ngô Dương Đình 愛梅竹遺吳陽亭 • Yêu mai trúc, tặng Ngô Dương Đình
- An Sơn huyện 安山縣 • Qua trạm An Sơn
- An Sơn Phật Tích sơn hoài cổ 安山佛跡山懷古 • Ở núi Phật Tích tại An Sơn nhớ xưa
- Ất Dậu niên tam nguyệt thập cửu nhật hữu cảm 乙酉年三月十九日有感 • Cảm xúc ngày 19 tháng 3 năm Ất Dậu
- Bạch Sơn trà 白山茶 • Trà Bạch sơn
- Bán dạ đáo gia 半夜到家 • Nửa đêm về đến nhà
- Bàng thôn tuý tẩu 旁村醉叟 • Lão say làng bên
- Bộ hải ngạn 步海岸 • Đi bộ trên bờ biển
- Bồi Chế đài tịnh Phiên Niết nhị viện đăng thành trung tây ngung Khán sơn Tân Đình án tác 陪制臺並藩臬二院登城中西隅春山新亭宴作 • Làm thơ khi hai vị Chế đài và Phiên Niết dự yến ở Tân Đình trên núi Khán Sơn góc tây thành
- Chân lạc 真樂 • Niềm vui thật
- Chí Hà Nội trị lôi vũ kế tác đồ gian hỉ thành 至河內值雷雨繼作途間喜成 • Đến Hà Nội gặp mưa sấm, tiếp tục hành trình, vui mà làm thơ
- Chí Mễ Sở quan phỏng Lê Trác Phong đài 至米所關訪黎卓峰台 • Qua cửa Mễ Sở thăm bạn Lê Trác Phong
- Chương Dương độ 章陽渡 • Bến đò Chương Dương
- Dã Khê độ 野溪渡 • Bến đò Dã Khê
- Dạ vũ túc hữu gia 夜雨宿友家 • Đêm mưa ngủ lại nhà bạn
- Dữ Dương Đình Ngô đài biệt 與陽亭吳台別 • Tiễn bạn Dương Đình họ Ngô
- Du Tây Hồ 遊西湖 • Chơi Tây Hồ
- Đăng chung lâu 登鐘樓 • Lên lầu chuông chùa Ngọc Sơn
- Đăng sơn đính Thiên Phúc tự chung lâu 登山頂天福寺鐘樓 • Lên lầu chuông chùa Thiên Phúc
- Đăng Trấn Vũ quán chung lâu 登鎮武觀鐘樓 • Lên lầu chuông quán Trấn Vũ
- Điếu thành tây Loa Sơn cổ chiến trường xứ 吊城西螺山古戰場處 • Viếng bãi chiến trường Loa Sơn
- Đình tiền bộ nguyệt 庭前步月 • Trước sân tản bộ dưới trăng
- Đình tiền thính điểu 庭前聽鳥 • Trước sân nghe chim kêu
- Đối cúc hữu sở tư 對菊有所思 • Suy tư đứng trước hoa cúc
- Động Hải chu trình 洞海舟程 • Trên sông ở Đồng Hới
- Đồng Nguyễn Chí Đình đăng La Thành đông môn đài quan hà trướng hữu cảm y Chí Đình nguyên vận 同阮志亭登羅城東門臺觀河漲有感依志亭原韻 • Cùng ông Nguyễn Chí Đình lên đài phía đông La Thành quan sát nước to trên sông, có lòng hoài cảm, bèn dựa theo nguyên văn bài thơ của Chí Đình mà viết bài thơ tám câu Đường luật
- Đồng nhân phiếm chu du Tây Hồ 同人泛舟遊西湖 • Cùng bạn đồng nghiệp chơi thuyền trên Hồ Tây
- Đông sơ Ngọc Sơn phổ yêu thưởng cúc, phục ư ca chu trung ngoạn hồ cảnh 冬初玉山譜邀賞菊復於歌舟中玩湖景 • Đầu mùa đông, đến thăm đền Ngọc Sơn, được mời xem hoa cúc, lại được nghe ca hát trong thuyền ngoạn cảnh hồ
- Gia viên tạp đắc Tạp vịnh cảnh vườn nhà
- Giai đăng Kiếm hồ Ngọc Sơn tự 偕登劍湖玉山寺 • Cùng lên chùa Ngọc Sơn ở hồ Gươm
- Giang vũ sơ tình 江雨初睛 • Trên sông mưa vừa tạnh
- Hà Hoa phủ trở vũ nhân giản thái thú Lê đài 河華府阻雨因柬太守黎台 • Gặp mưa ở phủ Hà Hoa làm thơ tặng quan tri phủ họ Lê
- Hiểu khởi tiểu đồng báo hữu khách chí ngâm thi thả khứ 曉起小童報有客至吟詩且去 • Sáng ngủ dậy, tiểu đồng báo có khách tới ngâm thơ nhưng đã đi rồi
- Hiểu toạ 曉坐 • Buổi sáng ngồi
- Hoạ Phúc Xuyên Lê đài lữ nguyệt vịnh 和福川黎台旅月詠 • Nơi lữ thứ, cùng bạn Phúc Xuyên họ Lê hoạ thơ vịnh trăng
- Hoài cổ 懷古 • Nhớ xưa
- Hồi chu 回舟 • Thuyền về
- Hồi thuyền 回船 • Thuyền về
- Hồng nhật 紅日 • Mặt trời đỏ
- Hương 香 • Mùi hương
- Hữu nhân phú cổ cú tam thiên kiến ký nhân phúc kỳ 1 - Lạc hoa thời tiết hựu phùng quân, đắc hoa tự 有人賦古句三篇見寄因復其一-落花辰節又逢君,得花字 • Có người đưa cho ba đề cổ phú bèn đáp lại kỳ 1 - Tiết hoa rơi lại gặp chàng, lấy vần hoa
- Hữu nhân phú cổ cú tam thiên kiến ký nhân phúc kỳ 2 - Hoa tận điệp tình mang, đắc mang tự 有人賦古句三篇見寄因復其二-花盡蝶情茫,得茫字 • Có người đưa cho ba đề cổ phú bèn đáp lại kỳ 2 - Hoa tàn vương tình bướm, lấy vần mang
- Khán điệp 看蝶 • Nhìn bươm bướm
- Khê Kiều khiển hứng 溪橋遣興 • Vui hứng bên cầu Khê Kiều
- Khoá Thuỷ song kiều 跨水雙橋 • Cầu Khoá Thuỷ
- Lâm hoa 林花 • Hoa rừng
- Lãnh Thuỷ khê 冷水溪 • Qua khe Nước Lạnh
- Lãnh Trì giáp 冷池峽 • Qua kẽm Lãnh Trì
- Lâu thượng ngẫu đắc kỳ 1 樓上偶得其一 • Lên lầu ngẫu nhiên làm kỳ 1
- Lâu thượng ngẫu đắc kỳ 2 樓上偶得其二 • Lên lầu ngẫu nhiên làm kỳ 2
- Liên đắc vũ 連得雨 • Liền được mưa
- Lộ quá Bắc Ninh, Hải Dương tức sự hữu cảm ngũ cổ thập lục vận 路過北寧海陽即事有感五古十六韻 • Đi đường qua Bắc Ninh, Hải Dương, thấy sự việc xúc cảm làm bài thơ ngũ ngôn cổ thể mười sáu vần
- Long Trì hiểu nguyệt 龍池曉月 • Trăng sớm trên Long Trì
- Mậu Thìn lạp nguyệt hối nhật tảo khởi hàn tác 戊辰臘月悔日早起寒作 • Viết trong cái lạnh khi dậy sớm ngày cuối tháng chạp năm Mậu Thìn
- Mộ túc sơn Kinh Dương Vương miếu 暮宿山涇陽王廟 • Đền Cuông thờ vua Thục
- Nam Quan kỷ biệt 南關紀別 • Từ biệt Nam Quan
- Ngọc Trản trú tất chi dạ 玉盞駐蹕之夜 • Đêm ngự giá trú ở Hòn Chén
- Nhân tự Bắc Ninh lai, ngôn Bắc Ninh sự cảm tác 人自北寧來言北寧事感作 • Có người ở Bắc Ninh tới kể chuyện Bắc Ninh cảm xúc mà làm thơ
- Nhật ngọ để Ngọc Trản sơn hạ 日午抵玉盞山下 • Giữa trưa đến chân núi Hòn Chén
- Nhị hà đối nguyệt 珥河對月 • Ngắm trăng trên sông Nhị
- Nhị hà hiểu phiếm 珥河曉泛 • Buổi sáng bơi thuyền ở sông Nhị
- Nhị hà kỳ 1 珥河其一 • Sông Nhị kỳ 1
- Nhị hà kỳ 2 珥河其二 • Sông Nhị kỳ 2
- Phú giang trung thạch 賦江中石 • Thơ về đá giữa sông
- Quá khê 過溪 • Qua suối
- Quá Thuý Ái điếu Tiền Trạch phu nhân 過翠靄吊前擇夫人 • Qua sông Thuý Ái điếu bà Tiền Trạch
- Quý Hợi xuân đán chế đài Hoàng Trung Thừa, phiên viện Lê Bang Bá vi Kiếm Hồ Ngọc Sơn hội kỷ thắng 癸亥春旦制臺黃中丞藩院黎邦伯為劍湖玉山會紀勝 • Xuân Quý Hợi (1863), ông Chế đài Hoàng Trung Thừa, cùng ông Phiên viện Lê Bang Bá đến dự lễ kỷ niệm mười hai năm trùng tu danh thắng đền Ngọc Sơn ở hồ Hoàn Kiếm
- Sơn động triêu vân 山峒朝雲 • Mây buổi sớm trên động phật tích
- Sơn hành ca 山行歌 • Bài ca đi đường núi
- Sơn Thuỷ độ 山水渡 • Qua đò Sơn Thuỷ
- Sùng Ân tự 崇恩寺 • Chùa Sùng Ân
- Tam Điệp hành 三疊行 • Qua đèo Tam Điệp
- Tam nguyệt hối nhật giang thượng ngâm 三月晦日江上吟 • Trên sông đêm ba mươi tháng ba
- Tảo thu phùng vũ 早秋逢雨 • Thu sớm gặp mưa
- Thăng Long hoài cổ 昇隆懷古
- Thanh Hà độ 清河渡 • Qua cửa Gianh
- Thất thập tự thọ 七十自壽 • Tự mùng thọ bảy mươi
- Thu dạ bất mị 秋夜不寐 • Đêm thu không ngủ
- Thu dạ thính vũ 秋夜聽雨 • Đêm thu nghe mưa
- Thừa nguyệt phỏng hữu 乘月訪友 • Thưởng trăng hỏi bạn
- Thuý Vân sơn Thánh Duyên tự 翠雲山聖緣寺 • Chùa Thánh Duyên trên núi Thuý Vân
- Tiên Hưng giáo thụ Lê Thường Lĩnh cửu bất tương kiến, phú thử dĩ ký 先興教授黎常領久不相見賦此以寄 • Lâu chưa gặp quan giáo thụ Tiên Hưng là Lê Thường Lĩnh, nay làm bài này gửi
- Tĩnh toạ 靜坐 • Ngồi lặng yên
- Tô giang quan thuỷ 蘇江觀水 • Nhìn nước sông Tô Lịch
- Trĩ Sơn cô tháp 峙山孤塔 • Ngọn tháp Trĩ Sơn
- Trung thu ngoạ bệnh 中秋臥病 • Trên giường bệnh dưới trăng thu
- Tự cảnh kỳ 1 自警其一 • Tự răn kỳ 1
- Từ lý môn 辭里門 • Từ biệt cổng làng
- Tự Nhiên châu 自然洲 • Bãi Tự Nhiên
- Ư Kiếm Hồ Ngọc Sơn tống Hàn lâm Bùi Tử Huy Côn chi kinh 於劍湖玉山送翰林裴子輝琨之京 • Tại đền Ngọc Sơn hồ Hoàn Kiếm, tiễn ông Hàn lâm Bùi Tử Huy Côn vào kinh
- Văn giá cô 聞鷓鴣 • Nghe chim ngói kêu
- Viên trung ngẫu hứng 園中偶興 • Cảm hứng khi ở trong vườn
- Vịnh thuỷ tiên hoa 咏水仙花 • Vịnh hoa thuỷ tiên
- Vũ hậu sơn 雨後山 • Mưa núi sau
- Xuân dạ thính vũ 春夜聴雨 • Đêm xuân nghe mưa
- Xuân đán du Quảng Bình Phù Chính tự 春旦遊廣平扶正寺 • Sớm xuân thăm chùa Phù Chính ở Quảng Bình
- Xuân nhật cảm hoài 春日感懷 • Nỗi lòng ngày xuân
- Xuân nhật hiểu khởi 春日曉起 • Ngày xuân dậy sớm
- Xuất tây bắc môn khẩu chiếm 出西北門口占 • Cảm xúc khi ra khỏi cửa tây bắc kinh thành
THÊM BÀI TRẢ LỜI:
Mục này để gửi các nội dung liên quan đến tác giả, bao gồm tiểu sử, giới thiệu, thảo luận, bình luận dưới dạng bài viết hoàn chỉnh. Các bình luận ngắn xin vui lòng sử dụng mục Bình luận nhanh.
Đăng nhập để gửi bài trả lời cho tác giả này.