Lê Quýnh 黎烱 ♂
Lê Quýnh 黎烱 hay 黎侗, 黎囧 (1750-1805) vốn tên là Lê Doãn Hữu 黎允有, là một võ quan Đại Việt triều Lê Trung Hưng. Ông được xem là một trung thần của vua Lê Chiêu Thống. Ông nguyên quán tại hương Đại Mão, huyện Siêu Loại, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc, nay là thôn Đại Mão, xã Hoài Thượng, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, là con trai trưởng của tiến sĩ Lê Doãn Giản 黎允僴. Xuất thân từ một thế gia vọng tộc, tuy chỉ là ấm sinh xuất thân nhưng gia đình ông luôn tận trung với triều đình và hết sức để khuông phò chính thống. Khi Lê Chiêu Thống thua chạy sang Trung Quốc, ông theo sang và sống lưu vong, bị cầm tù hơn mười năm (1789-1800) ở ngục Bắc Sở thuộc tu Thận Hình nhưng vẫn không chịu gióc tóc và thay đổi lối ăn mặc, khí tiết ấy khiến người ta khâm phục.
Năm 1802, sau khi diệt xong nhà Tây Sơn, vua Gia Long phái quan Binh bộ Thượng thư Lê Quang Định làm chánh sứ sang Đại Thanh cầu phong. Năm 1803, Lê Quýnh cùng các di thần nhà Lê Trung Hưng còn lưu lạc Bắc quốc mới xin đem hài cốt Lê Mẫn Đế, thái hậu và thái tử (con trai đầu của Lê Chiêu Thống) về nước để an táng. Lê Quýnh ở Trung Hoa 16 năm, trong số 25 người không chịu khuất phục ông là người đứng đầu sổ nên khi chết được vua Gia Long đặt tên thuỵ là Trung Nghị và được thờ trong đền ở Hà Nội. Tác phẩm của Lê Quýnh còn lưu lại khá nhiều, gồm các tập Bắc hành tùng ký 北行叢記, Bắc hành lược biên 北行略編 và Bắc Sở tự tình phú 北所敘情賦, có giá trị sử liệu và văn chương lớn.
Lê Quýnh 黎烱 hay 黎侗, 黎囧 (1750-1805) vốn tên là Lê Doãn Hữu 黎允有, là một võ quan Đại Việt triều Lê Trung Hưng. Ông được xem là một trung thần của vua Lê Chiêu Thống. Ông nguyên quán tại hương Đại Mão, huyện Siêu Loại, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc, nay là thôn Đại Mão, xã Hoài Thượng, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, là con trai trưởng của tiến sĩ Lê Doãn Giản 黎允僴. Xuất thân từ một thế gia vọng tộc, tuy chỉ là ấm sinh xuất thân nhưng gia đình ông luôn tận trung với triều đình và hết sức để khuông phò chính thống. Khi Lê Chiêu Thống thua chạy sang Trung Quốc, ông theo sang và sống lưu vong, bị cầm tù hơn mười năm (1789-1800) ở ngục Bắc Sở thuộc tu Thận Hình nhưng vẫn không chịu gióc tóc và thay đổi lối ăn mặc, khí tiết ấy khiến người ta khâm phục.
Năm 1802, sau khi diệt xong nhà Tây Sơn, vua…
Danh sách bài thơ
- Bắc Sở tự tình 北所敘情 • Kể nỗi lòng ở ngục Bắc Sở
- Liễu Châu tạm trú nhân tác 柳州暫住因作 • Làm nhân lúc trú chân tạm tại Liễu Châu
- Lục nguyệt lâm vũ lương tuyệt, hựu kiến thượng dụ bất hứa tiến thành ngẫu tác 六月霖雨粮絕，又見上諭不許進城偶作 • Tháng sáu mưa dầm hết đồ ăn, lại có dụ không được vào thành nên làm
- Ngẫu cảm 偶感 • Cảm hứng ngẫu nhiên
- Phục xuất trú Ải Điếm hầu mệnh 復出駐隘店侯命 • Quay trở lại ở Ải Điếm chờ lệnh
- Quá Công Mẫu sơn 過公母山 • Đi qua núi Công Mẫu
- Tại ngục nhàn toạ cảm tác kỳ 1 在獄閒坐感作其一 • Trong tù ngồi rỗi cảm tác kỳ 1
- Tại ngục nhàn toạ cảm tác kỳ 2 在獄閒坐感作其二 • Trong tù ngồi rỗi cảm tác kỳ 2
- Tòng Ải Điếm đáo Ninh Minh châu 從隘店到寧明州 • Từ Ải Điếm đến châu Ninh Minh
- Trung thu tại Ninh Minh châu 中秋在寧明州 • Trung thu ở châu Ninh Minh
- Xuất ngục cảm tác 出獄感作 • Mới ra tù cảm tác
THÊM BÀI TRẢ LỜI:
Mục này để gửi các nội dung liên quan đến tác giả, bao gồm tiểu sử, giới thiệu, thảo luận, bình luận dưới dạng bài viết hoàn chỉnh. Các bình luận ngắn xin vui lòng sử dụng mục Bình luận nhanh.
Đăng nhập để gửi bài trả lời cho tác giả này.