Hoàn gia hành 還家行 • Bài hành về nhà

死者葬沙漠， 生者還舊鄉。 遥聞齊魯郊， 谷黍等人長。 目營青岱雲， 足辭遼海霜。 拜墳一痛哭， 永別無相望。 春秋社燕雁， 封淚遠寄將。 歸來何所有， 兀然空四墻。 井蛙跳我灶， 狐狸据我床。 驅狐窒鼯鼠， 掃徑開堂皇。 濕泥塗舊壁， 嫩草覆新黄。 桃花知我至， 屋角舒紅芳。 舊燕喜我歸， 呢喃話空梁。 蒲塘春水暖， 飛出雙鴛鴦。 念我故妻子， 羈賣東南庄。 聖恩許歸贖， 攜錢負橐囊。 其妻聞夫至， 且喜且彷徨。 大義歸故夫， 新夫非不良。 摘去乳下兒， 抽刀割我腸。 其兒知永絕， 抱頸索阿娘。 墮地幾翻覆， 淚面塗泥漿。 上堂辭舅姑， 舅姑淚浪浪。 贈我菱花鏡， 遺我泥金箱。 賜我舊簪珥， 包並羅衣裳。 好好作客去， 永永無相忘。 後夫年正少， 慚慘難禁當。 潛身匿鄰舍， 背樹倚斜陽。 其妻徑以去， 繞繞過林塘。 後夫攜兒歸， 獨夜臥空房。 兒啼父不寐， 燈短夜何長。

Tử giả táng sa mạc, Sinh giả hoàn cựu hương. Dao văn Tề Lỗ giao, Cốc thử đẳng nhân trường. Mục dinh Thanh Đại vân, Túc từ Liêu hải sương. Bái phần nhất thống khốc, Vĩnh biệt vô tương vương (vọng). Xuân thu xã yến nhạn, Phong lệ viễn ký tương. Quy lai hà sở hữu, Ngột nhiên không tứ tường. Tỉnh oa khiêu ngã táo, Hồ ly cứ ngã sàng. Khu hồ trất ngô thử, Tảo kính khai đường hoàng. Thấp nê đồ cựu bích, Nộn thảo phú tân hoàng. Đào hoa tri ngã chí, Ốc giác thư hồng phương. Cựu yến hỷ ngã quy, Ni nam thoại không lương. Bồ đường xuân thuỷ noãn, Phi xuất song uyên ương. Niệm ngã cố thê tử, Ky mại đông nam trang. Thánh ân hứa quy thục, Huề tiền phụ thác nang. Kỳ thê văn phu chí, Thả hỷ thả bàng hoàng. Đại nghĩa quy cố phu, Tân phu phi bất lương. Trích khứ nhũ hạ nhi, Trừu đao cát ngã trường. Kỳ nhi tri vĩnh tuyệt, Bão cảnh sách a nương. Đoạ địa kỷ phiên phúc, Lệ diện đồ nê tương. Thượng đường từ cữu cô, Cữu cô lệ lương lương. Tặng ngã lăng hoa kính, Di ngã nê kim sương. Tứ ngã cựu trâm nhĩ, Bao tịnh la y thường. “Hảo hảo tác khách khứ, Vĩnh vĩnh vô tương vương (vong)”. Hậu phu niên chính thiếu, Tàm thảm nan cấm đương. Tiềm thân nặc lân xá, Bối thụ ỷ tà dương. Kỳ thê kính dĩ khứ, Nhiễu nhiễu quá lâm đường. Hậu phu huề nhi quy, Độc dạ ngoạ không phòng. Nhi đề phụ bất mỵ, Đăng đoản dạ hà trường.

Người chết vùi ở bãi cát Người sống trở về làng cũ Nghe đâu ở cánh đồng Tề Lỗ Lúa kê mọc đợi người Mắt ngóng mây Thanh Đại Thân thì xa biển Liêu Đông Lạy mồ khóc nức nở Vĩnh biệt không khi nào viếng lại Chim én nhạn ngày xã xuân thu Gói nước mắt nhờ chim mang đến Về đến nhà có cái gì Mỗi bốn vách chỏng chơ Con nhái nhảy trong bếp Chồn cáo nằm trên giường Đuổi cáo bịt lỗ chuột Quét lối ngõ mở cửa đường hoàng Bùn đất dây lên vách Cỏ non mới phủ mầu vàng Hoa đào biết có người về Bên góc trái trổ hoa đỏ Én vui thấy người về Hót lứu lo trên xà trống trải Ao cỏ hồ nước xuân ấm Đôi uyên ương vụt bay lên Ta nhớ vợ cũ Bắt buộc bán cho trại đông nam Ơn vua cho về chuộc Đem tiền mang túi Người vợ nghe chồng đến Vừa mừng vừa ngỡ ngàng Theo nghĩa lớn lại về với chồng cũ Chồng mới không phải là người xấu Song cũng bắt đứa con lại Lòng ta đau như dao cắt Đứa con biết là phải xa mãi ôm lấy cổ đòi mẹ Lăn lóc trên đất Nước mắt lẫn đất thành bùn Lên nhà chào cha mẹ chồng Cha mẹ chồng lệ rưng rưng Tặng ta gương hoa ấu Đưa cho ta hòm quần áo Cho ta trâm và khuyên tai cũ Gói lẫn vào trong xiêm áo lụa “Hãy về cùng khách Mãi đừng quên nhau” Chồng sau còn ít tuổi Tủi thẹn khó giữ nổi Chạy lánh sang hàng xóm Tựa cây dưới ánh chiều Người vợ đi theo lối Vòng quanh qua bìa rừng Chồng sau dắt con về Mình ngủ đêm phòng vắng Con khóc bố không ngủ Đèn ngắm đêm sao dài!

死者葬沙漠， Tử giả táng sa mạc, Người chết vùi ở bãi cát

生者還舊鄉。 Sinh giả hoàn cựu hương. Người sống trở về làng cũ

遥聞齊魯郊， Dao văn Tề Lỗ giao, Nghe đâu ở cánh đồng Tề Lỗ

谷黍等人長。 Cốc thử đẳng nhân trường. Lúa kê mọc đợi người

目營青岱雲， Mục dinh Thanh Đại vân, Mắt ngóng mây Thanh Đại

足辭遼海霜。 Túc từ Liêu hải sương. Thân thì xa biển Liêu Đông

拜墳一痛哭， Bái phần nhất thống khốc, Lạy mồ khóc nức nở

永別無相望。 Vĩnh biệt vô tương vương. Vĩnh biệt không khi nào viếng lại

春秋社燕雁， Xuân thu xã yến nhạn, Chim én nhạn ngày xã xuân thu

封淚遠寄將。 Phong lệ viễn ký tương. Gói nước mắt nhờ chim mang đến

歸來何所有， Quy lai hà sở hữu, Về đến nhà có cái gì

兀然空四墻。 Ngột nhiên không tứ tường. Mỗi bốn vách chỏng chơ

井蛙跳我灶， Tỉnh oa khiêu ngã táo, Con nhái nhảy trong bếp

狐狸据我床。 Hồ ly cứ ngã sàng. Chồn cáo nằm trên giường

驅狐窒鼯鼠， Khu hồ trất ngô thử, Đuổi cáo bịt lỗ chuột

掃徑開堂皇。 Tảo kính khai đường hoàng. Quét lối ngõ mở cửa đường hoàng

濕泥塗舊壁， Thấp nê đồ cựu bích, Bùn đất dây lên vách

嫩草覆新黄。 Nộn thảo phú tân hoàng. Cỏ non mới phủ mầu vàng

桃花知我至， Đào hoa tri ngã chí, Hoa đào biết có người về

屋角舒紅芳。 Ốc giác thư hồng phương. Bên góc trái trổ hoa đỏ

舊燕喜我歸， Cựu yến hỷ ngã quy, Én vui thấy người về

呢喃話空梁。 Ni nam thoại không lương. Hót lứu lo trên xà trống trải

蒲塘春水暖， Bồ đường xuân thuỷ noãn, Ao cỏ hồ nước xuân ấm

飛出雙鴛鴦。 Phi xuất song uyên ương. Đôi uyên ương vụt bay lên

念我故妻子， Niệm ngã cố thê tử, Ta nhớ vợ cũ

羈賣東南庄。 Ky mại đông nam trang. Bắt buộc bán cho trại đông nam

聖恩許歸贖， Thánh ân hứa quy thục, Ơn vua cho về chuộc

攜錢負橐囊。 Huề tiền phụ thác nang. Đem tiền mang túi

其妻聞夫至， Kỳ thê văn phu chí, Người vợ nghe chồng đến

且喜且彷徨。 Thả hỷ thả bàng hoàng. Vừa mừng vừa ngỡ ngàng

大義歸故夫， Đại nghĩa quy cố phu, Theo nghĩa lớn lại về với chồng cũ

新夫非不良。 Tân phu phi bất lương. Chồng mới không phải là người xấu

摘去乳下兒， Trích khứ nhũ hạ nhi, Song cũng bắt đứa con lại

抽刀割我腸。 Trừu đao cát ngã trường. Lòng ta đau như dao cắt

其兒知永絕， Kỳ nhi tri vĩnh tuyệt, Đứa con biết là phải xa mãi

抱頸索阿娘。 Bão cảnh sách a nương. ôm lấy cổ đòi mẹ

墮地幾翻覆， Đoạ địa kỷ phiên phúc, Lăn lóc trên đất

淚面塗泥漿。 Lệ diện đồ nê tương. Nước mắt lẫn đất thành bùn

上堂辭舅姑， Thượng đường từ cữu cô, Lên nhà chào cha mẹ chồng

舅姑淚浪浪。 Cữu cô lệ lương lương. Cha mẹ chồng lệ rưng rưng

贈我菱花鏡， Tặng ngã lăng hoa kính, Tặng ta gương hoa ấu

遺我泥金箱。 Di ngã nê kim sương. Đưa cho ta hòm quần áo

賜我舊簪珥， Tứ ngã cựu trâm nhĩ, Cho ta trâm và khuyên tai cũ

包並羅衣裳。 Bao tịnh la y thường. Gói lẫn vào trong xiêm áo lụa

好好作客去， “Hảo hảo tác khách khứ, “Hãy về cùng khách

永永無相忘。 Vĩnh vĩnh vô tương vương”. Mãi đừng quên nhau”

後夫年正少， Hậu phu niên chính thiếu, Chồng sau còn ít tuổi

慚慘難禁當。 Tàm thảm nan cấm đương. Tủi thẹn khó giữ nổi

潛身匿鄰舍， Tiềm thân nặc lân xá, Chạy lánh sang hàng xóm

背樹倚斜陽。 Bối thụ ỷ tà dương. Tựa cây dưới ánh chiều

其妻徑以去， Kỳ thê kính dĩ khứ, Người vợ đi theo lối

繞繞過林塘。 Nhiễu nhiễu quá lâm đường. Vòng quanh qua bìa rừng

後夫攜兒歸， Hậu phu huề nhi quy, Chồng sau dắt con về

獨夜臥空房。 Độc dạ ngoạ không phòng. Mình ngủ đêm phòng vắng

兒啼父不寐， Nhi đề phụ bất mỵ, Con khóc bố không ngủ

燈短夜何長。 Đăng đoản dạ hà trường. Đèn ngắm đêm sao dài!