Giới am ngâm 芥庵吟 • Bài ngâm về cái am cỏ

芥庵半間可容膝， 兀兀騰騰自度日。 百鳥不來春晝閒， 翛然四壁真無物。 物若無塵壁不立， 迷廬芥子從何入 誰人覷破芥庵中， 失路便使天魔泣 饑來飽喫飯一缽， 清水滿瓶可消渴。 藤床枕上卓午眠， 正是個中真快活。 經也不看佛不擬， 醫眼何為金屑貴。 客來問及本來人， 認看依前還不是。 休休外覓苦施功， 拂拂鼻孔古今同。 芥庵畢竟無奇物， 只麼眉橫鼻直翁。

Giới am bán gian khả dung tất, Ngột ngột đằng đằng tự độ nhật. Bách điểu bất lai xuân trú nhàn, Tiêu nhiên tứ bích chân vô vật. Vật nhược vô trần bích bất lập, Mê lư giới tử tòng hà nhập. Thuỳ nhân thứ phá giới am trung, Thất lộ tiện sử thiên ma khấp. Cơ lai bão khiết phạn nhất bát, Thanh thuỷ mãn bình khả tiêu khát. Đằng sàng chẩm thượng trác ngọ miên, Chính thị cá trung chân khoái hoạt. Kinh dã bất khan Phật bất nghĩ, Y nhãn hà vi kim tiết quí. Khách lai vấn cập bản lai nhân, Nhận khán y tiền hoàn bất thị. Hưu hưu ngoại mịch khổ thi công, Phất phất tị khổng cổ kim đồng. Giới am tất cánh vô kỳ vật, Chỉ ma mi hoành tị trực ông.

Nửa gian am cỏ chỉ đủ chứa đôi chân, Khi lặng lẽ, khi lâng lâng tự sống qua ngày. Trăm loài chim chẳng đến, ngày xuân thong thả, Bốn vách quạnh quẽ, thật không có vật gì. Nếu vật không có bụi bặm thì bức vách này cũng không đứng vững, Và những vật rất nhỏ nhiều vô hạn kia từ đâu mà vào? Ai mà nhìn rõ được ở trong am cỏ này, Vì lạc đường mà con ma trời phải khóc. Lúc đói, no nê một bát cơm, Nước trong đầy bình đủ giải cơn khát. Trên chiếc gối ở giường mây, đánh giấc ngủ trưa, Chính là sung sướng thật sự ở trong cái đó. Kinh cũng chẳng xem, Phật cũng chẳng nghĩ tới, Chữa con mắt làm chi vì bột vàng rất đắt. Khách đến hỏi về con người trước đây, Nhận xét ra vẫn không giống như người thuở trước. Thôi đi! Cứ cặm cụi tìm ở bên ngoài chỉ thêm vất vả, Lỗ mũi phập phồng thở thì xưa nay đều giống nhau. Trong am cỏ, rốt cuộc không có vật gì lạ, Chỉ có ông mày ngang mũi thẳng này thôi.

芥庵半間可容膝， Giới am bán gian khả dung tất, Nửa gian am cỏ chỉ đủ chứa đôi chân,

兀兀騰騰自度日。 Ngột ngột đằng đằng tự độ nhật. Khi lặng lẽ, khi lâng lâng tự sống qua ngày.

百鳥不來春晝閒， Bách điểu bất lai xuân trú nhàn, Trăm loài chim chẳng đến, ngày xuân thong thả,

翛然四壁真無物。 Tiêu nhiên tứ bích chân vô vật. Bốn vách quạnh quẽ, thật không có vật gì.

物若無塵壁不立， Vật nhược vô trần bích bất lập, Nếu vật không có bụi bặm thì bức vách này cũng không đứng vững,

迷廬芥子從何入 Mê lư giới tử tòng hà nhập. Và những vật rất nhỏ nhiều vô hạn kia từ đâu mà vào?

誰人覷破芥庵中， Thuỳ nhân thứ phá giới am trung, Ai mà nhìn rõ được ở trong am cỏ này,

失路便使天魔泣 Thất lộ tiện sử thiên ma khấp. Vì lạc đường mà con ma trời phải khóc.

饑來飽喫飯一缽， Cơ lai bão khiết phạn nhất bát, Lúc đói, no nê một bát cơm,

清水滿瓶可消渴。 Thanh thuỷ mãn bình khả tiêu khát. Nước trong đầy bình đủ giải cơn khát.

藤床枕上卓午眠， Đằng sàng chẩm thượng trác ngọ miên, Trên chiếc gối ở giường mây, đánh giấc ngủ trưa,

正是個中真快活。 Chính thị cá trung chân khoái hoạt. Chính là sung sướng thật sự ở trong cái đó.

經也不看佛不擬， Kinh dã bất khan Phật bất nghĩ, Kinh cũng chẳng xem, Phật cũng chẳng nghĩ tới,

醫眼何為金屑貴。 Y nhãn hà vi kim tiết quí. Chữa con mắt làm chi vì bột vàng rất đắt.

客來問及本來人， Khách lai vấn cập bản lai nhân, Khách đến hỏi về con người trước đây,

認看依前還不是。 Nhận khán y tiền hoàn bất thị. Nhận xét ra vẫn không giống như người thuở trước.

休休外覓苦施功， Hưu hưu ngoại mịch khổ thi công, Thôi đi! Cứ cặm cụi tìm ở bên ngoài chỉ thêm vất vả,

拂拂鼻孔古今同。 Phất phất tị khổng cổ kim đồng. Lỗ mũi phập phồng thở thì xưa nay đều giống nhau.

芥庵畢竟無奇物， Giới am tất cánh vô kỳ vật, Trong am cỏ, rốt cuộc không có vật gì lạ,

只麼眉橫鼻直翁。 Chỉ ma mi hoành tị trực ông. Chỉ có ông mày ngang mũi thẳng này thôi.