A Phòng cung phú 阿房宮賦 • Phú cung A Phòng

六王畢、四海一、 蜀山兀、阿房出。 覆壓三百餘里、隔離天日。 驪山北構而西折、直走咸陽。 二川溶溶、流入宮牆。 五步一樓、十步一閣、 廊腰縵迴、簷牙高啄。 各抱地勢、鉤心鬥角。 盤盤焉、囷囷焉、 蜂房水渦、矗不知其幾千萬落。 長橋臥波、未雲何龍？ 複道行空、不霽何虹？ 高低冥迷、不知西東。 歌臺暖響、春光融融。 舞殿冷袖、風雨淒淒。 一日之內、一宮之間、而氣候不齊。 妃嬪媵嬙、王子皇孫、辭樓下殿輦來於秦。 朝歌夜絃、為秦宮人。 明星熒熒、開妝鏡也、 綠雲擾擾、梳曉鬟也、 渭流漲膩、棄脂水也、 煙斜霧橫、焚椒蘭也、 雷霆乍驚、宮車過也、 轆轆遠聽、杳不知其所之也。 一肌一容、盡態極妍、 縵立遠視而望幸焉、 有不得見者三六年。 燕趙收藏、韓魏之經營、 齊楚之精英、幾世幾年、取掠其人、倚疊如山。 一旦不能有、輸來其間。 鼎鐺玉石、金塊珠礫、棄擲邐迤。 秦人視之、亦不甚惜。 嗟乎！ 一人之心、千萬人之心也。 秦愛紛奢、人亦念其家。 奈何取之盡錙銖、用之如泥沙！ 使負棟之柱、多於南畝之農夫、 架梁之椽、多於機上之工女、 釘頭磷磷、多在庾之粟粒、 瓦縫參差、多於周身之帛縷、 直欄橫檻、多於九土之城郭、 管絃嘔啞、多於市人之言語。 使天下之人不敢言而敢怒、 獨夫之心、日益驕固。 戍卒叫、函谷舉、 楚人一炬、可憐焦土！ 嗚呼！ 滅六國者、六國也、非秦也、 族秦者、秦也、非天下也。 嗟乎！ 使六國各愛其人、則足以拒秦、 秦復愛六國之人、則遞三世可至、 萬世而為君、誰得而族滅也。 秦人不暇自哀、而後人哀之、 後人哀之而不鑑之、 亦使後人復哀後人也！

Lục vương tất, tứ hải nhất, Thục sơn ngột, A Phòng xuất. Phú áp tam bách dư lý, cách ly thiên nhật. Ly sơn bắc cấu nhi tây chiết, trực tẩu Hàm Dương. Nhị xuyên dung dung, lưu nhập cung tường. Ngũ bộ nhất lâu, thập bộ nhất các, Lang yêu mạn hồi, thiềm nha cao trác. Các bão địa thế, câu tâm đấu giác. Bàn bàn yên, khuân khuân yên, Phong phòng thuỷ oa, súc bất tri kỳ kỷ thiên vạn lạc. Trường kiều ngoạ ba, vị vân hà long? Phức đạo hành không, bất tễ hà hồng? Cao đê minh mê, bất tri tây đông. Ca đài noãn hưởng, xuân quang dung dung. Vũ điện lãnh tụ, phong vũ thê thê. Nhất nhật chi nội, nhất cung chi gian, nhi khí hậu bất tề. Phi tần dắng tường, vương tử hoàng tôn, từ lâu hạ điện liễn lai ư Tần. Triêu ca dạ huyền, vi Tần cung nhân. Minh tinh huỳnh huỳnh, khai trang kính dã, Lục vân nhiễu nhiễu, sơ hiểu hoàn dã, Vị lưu trướng nhị, khí chi thuỷ dã, Yên tà vụ hoành, phần tiêu lan dã, Lôi đình sạ kinh, cung xa quá dã, Lộc lộc viễn thính, yểu bất tri kỳ sở chi dã. Nhất cơ nhất dung, tận thái cực nghiên, Mạn lập viễn thị nhi vọng hạnh yên, Hữu bất đắc kiến giả tam lục niên. Yên Triệu thu tàng, Hàn Nguỵ chi kinh doanh, Tề Sở chi tinh anh, kỷ thế kỷ niên, thủ lược kỳ nhân, ỷ điệp như sơn. Nhất đán bất năng hữu, thâu lai kỳ gian. Đỉnh sanh ngọc thạch, kim khối châu lịch, khí trịch lệ dĩ. Tần nhân thị chi, diệc bất thậm tích. Ta hồ! Nhất nhân chi tâm, thiên vạn nhân chi tâm dã. Tần ái phân xa, nhân diệc niệm kỳ gia. Nại hà thủ chi tận truy thù, dụng chi như nê sa! Sử phụ đống chi trụ, đa ư nam mẫu chi nông phu, Giá lương chi chuyên, đa ư cơ thượng chi công nữ, Đinh đầu lân lân, đa tại dữu chi túc lạp, Ngoã phùng tham soa, đa ư chu thân chi bạch lũ, Trực lan hoành hạm, đa ư cửu thổ chi thành quách, Quản huyền ẩu á, đa ư thị nhân chi ngôn ngữ. Sử thiên hạ chi nhân bất cảm ngôn nhi cảm nộ, Độc phu chi tâm, nhật ích kiêu cố. Thú tốt khiếu, Hàm Cốc cử, Sở nhân nhất cự, khả liên tiêu thổ! Ô hô! Diệt lục quốc giả, lục quốc dã, phi Tần dã, Tộc Tần giả, Tần dã, phi thiên hạ dã. Ta hồ! Sử lục quốc các ái kỳ nhân, tắc túc dĩ cự Tần, Tần phục ái lục quốc chi nhân, tắc đệ tam thế khả chí; Vạn thế nhi vi quân, thuỳ đắc nhi tộc diệt dã? Tần nhân bất hạ tự ai, nhi hậu nhân ai chi, Hậu nhân ai chi nhi bất giám chi, Diệc sử hậu nhân phục ai hậu nhân dã!

六王畢、四海一、 Lục vương tất, tứ hải nhất,

蜀山兀、阿房出。 Thục sơn ngột, A Phòng xuất.

覆壓三百餘里、隔離天日。 Phú áp tam bách dư lý, cách ly thiên nhật.

驪山北構而西折、直走咸陽。 Ly sơn bắc cấu nhi tây chiết, trực tẩu Hàm Dương.

二川溶溶、流入宮牆。 Nhị xuyên dung dung, lưu nhập cung tường.

五步一樓、十步一閣、 Ngũ bộ nhất lâu, thập bộ nhất các,

廊腰縵迴、簷牙高啄。 Lang yêu mạn hồi, thiềm nha cao trác.

各抱地勢、鉤心鬥角。 Các bão địa thế, câu tâm đấu giác.

盤盤焉、囷囷焉、 Bàn bàn yên, khuân khuân yên,

蜂房水渦、矗不知其幾千萬落。 Phong phòng thuỷ oa, súc bất tri kỳ kỷ thiên vạn lạc.

長橋臥波、未雲何龍？ Trường kiều ngoạ ba, vị vân hà long?

複道行空、不霽何虹？ Phức đạo hành không, bất tễ hà hồng?

高低冥迷、不知西東。 Cao đê minh mê, bất tri tây đông.

歌臺暖響、春光融融。 Ca đài noãn hưởng, xuân quang dung dung.

舞殿冷袖、風雨淒淒。 Vũ điện lãnh tụ, phong vũ thê thê.

一日之內、一宮之間、而氣候不齊。 Nhất nhật chi nội, nhất cung chi gian, nhi khí hậu bất tề.

妃嬪媵嬙、王子皇孫、辭樓下殿輦來於秦。 Phi tần dắng tường, vương tử hoàng tôn, từ lâu hạ điện liễn lai ư Tần.

朝歌夜絃、為秦宮人。 Triêu ca dạ huyền, vi Tần cung nhân.

明星熒熒、開妝鏡也、 Minh tinh huỳnh huỳnh, khai trang kính dã,

綠雲擾擾、梳曉鬟也、 Lục vân nhiễu nhiễu, sơ hiểu hoàn dã,

渭流漲膩、棄脂水也、 Vị lưu trướng nhị, khí chi thuỷ dã,

煙斜霧橫、焚椒蘭也、 Yên tà vụ hoành, phần tiêu lan dã,

雷霆乍驚、宮車過也、 Lôi đình sạ kinh, cung xa quá dã,

轆轆遠聽、杳不知其所之也。 Lộc lộc viễn thính, yểu bất tri kỳ sở chi dã.

一肌一容、盡態極妍、 Nhất cơ nhất dung, tận thái cực nghiên,

縵立遠視而望幸焉、 Mạn lập viễn thị nhi vọng hạnh yên,

有不得見者三六年。 Hữu bất đắc kiến giả tam lục niên.

燕趙收藏、韓魏之經營、 Yên Triệu thu tàng, Hàn Nguỵ chi kinh doanh,

齊楚之精英、幾世幾年、取掠其人、倚疊如山。 Tề Sở chi tinh anh, kỷ thế kỷ niên, thủ lược kỳ nhân, ỷ điệp như sơn.

一旦不能有、輸來其間。 Nhất đán bất năng hữu, thâu lai kỳ gian.

鼎鐺玉石、金塊珠礫、棄擲邐迤。 Đỉnh sanh ngọc thạch, kim khối châu lịch, khí trịch lệ dĩ.

秦人視之、亦不甚惜。 Tần nhân thị chi, diệc bất thậm tích.

嗟乎！ Ta hồ!

一人之心、千萬人之心也。 Nhất nhân chi tâm, thiên vạn nhân chi tâm dã.

秦愛紛奢、人亦念其家。 Tần ái phân xa, nhân diệc niệm kỳ gia.

奈何取之盡錙銖、用之如泥沙！ Nại hà thủ chi tận truy thù, dụng chi như nê sa!

使負棟之柱、多於南畝之農夫、 Sử phụ đống chi trụ, đa ư nam mẫu chi nông phu,

架梁之椽、多於機上之工女、 Giá lương chi chuyên, đa ư cơ thượng chi công nữ,

釘頭磷磷、多在庾之粟粒、 Đinh đầu lân lân, đa tại dữu chi túc lạp,

瓦縫參差、多於周身之帛縷、 Ngoã phùng tham soa, đa ư chu thân chi bạch lũ,

直欄橫檻、多於九土之城郭、 Trực lan hoành hạm, đa ư cửu thổ chi thành quách,

管絃嘔啞、多於市人之言語。 Quản huyền ẩu á, đa ư thị nhân chi ngôn ngữ.

使天下之人不敢言而敢怒、 Sử thiên hạ chi nhân bất cảm ngôn nhi cảm nộ,

獨夫之心、日益驕固。 Độc phu chi tâm, nhật ích kiêu cố.

戍卒叫、函谷舉、 Thú tốt khiếu, Hàm Cốc cử,

楚人一炬、可憐焦土！ Sở nhân nhất cự, khả liên tiêu thổ!

嗚呼！ Ô hô!

滅六國者、六國也、非秦也、 Diệt lục quốc giả, lục quốc dã, phi Tần dã,

族秦者、秦也、非天下也。 Tộc Tần giả, Tần dã, phi thiên hạ dã.

嗟乎！ Ta hồ!

使六國各愛其人、則足以拒秦、 Sử lục quốc các ái kỳ nhân, tắc túc dĩ cự Tần,

秦復愛六國之人、則遞三世可至、 Tần phục ái lục quốc chi nhân, tắc đệ tam thế khả chí;

萬世而為君、誰得而族滅也。 Vạn thế nhi vi quân, thuỳ đắc nhi tộc diệt dã?

秦人不暇自哀、而後人哀之、 Tần nhân bất hạ tự ai, nhi hậu nhân ai chi,

後人哀之而不鑑之、 Hậu nhân ai chi nhi bất giám chi,

亦使後人復哀後人也！ Diệc sử hậu nhân phục ai hậu nhân dã!