Đồng Kim thập nhất Bái Ân du Thê Hà tự vọng Quế Lâm chư sơn 同金十一沛恩游棲霞寺望桂林諸山 • Cùng Kim Bái Ân đi chơi chùa Thê Hà ngắm núi Quế Lâm

寺山不入中原界， 走入窮邊才逞怪。 桂林天小青山大， 山山都立青天外。 我來六月游棲霞， 天風拂面吹霜花。 一輪白日忽不見， 高空都被芙蓉遮。 山腰有洞五里許， 秉火直入沖烏鴉。 怪石成形千百種， 見人欲動爭谽谺。 萬古不知風雨色， 一群仙鼠依為家。 出穴登高望眾山， 茫茫雲海墜眼前。 疑是盤古死後不肯化， 頭目手足骨節相鈎連。 又疑女媧氏一日七十有二變， 青紅隱現隨雲煙。 蚩尤噴妖霧，屍羅袒右肩， 猛士植竿髮，鬼母戲青蓮。 我知混沌以前乾坤毀， 水沙激蕩風輪顛。 山川人物熔在一爐內， 精靈騰踔有萬千， 彼此游戲相愛憐。 忽然剛風一吹化為石， 清氣既散濁氣堅。 至今欲活不得，欲去不能， 只得奇形詭狀蹲人間。 不然造化纵有千手眼， 手眼亦難一一施雕鐫。 而況唐突真宰豈無罪， 何以耿耿群飛欲刺天。 金臺公子酌我酒， 聽我狂言呼『否否』。 更指群峰印證之， 出入白雲亂招手。 幾陣南風吹落日， 騎馬同歸醉兀兀。 我本天涯萬里人， 愁心忽掛西斜月。

Tự sơn bất nhập Trung Nguyên giới, Tẩu nhập cùng biên tài sính quái. Quế Lâm thiên tiểu thanh sơn đại, Sơn sơn đô lập thanh thiên ngoại. Ngã lai lục nguyệt du Thê Hà, Thiên phong phất diện xuy sương hoa. Nhất luân bạch nhật hốt bất kiến, Cao không đô bị phù dung già. Sơn yêu hữu động ngũ lý hử, Bỉnh hoả trực nhập xung ô nha. Quái thạch thành hình thiên bách chủng, Kiến nhân dục động tranh hàm ha. Vạn cổ bất tri phong vũ sắc, Nhất quần tiên thử y vi gia. Xuất huyệt đăng cao vọng chúng sơn, Mang mang vân hải truỵ nhãn tiền. Nghi thị Bàn Cổ tử hậu bất khẳng hoá, Đầu mục thủ túc cốt tiết tương câu liên. Hựu nghi Nữ Oa thị nhất nhật thất thập hữu nhị biến, Thanh hồng ẩn hiện tuỳ vân yên. Xi Vưu phún yêu vụ, Thi La đản hữu kiên, Mãnh sĩ thực can phát, quỷ mẫu hý thanh liên. Ngã tri hỗn độn dĩ tiền càn khôn huỷ, Thuỷ sa kích đãng phong luân điên. Sơn xuyên nhân vật dung tại nhất lô nội, Tinh linh đằng xước hữu vạn thiên, Bỉ thử du hý tương ái liên. Hốt nhiên cương phong nhất xuy hoá vi thạch, Thanh khí ký tán trọc khí kiên. Chí kim dục hoạt bất đắc, dục khứ bất năng, Chỉ đắc kì hình nguỵ trạng tồn nhân gian. Bất nhiên tạo hoá túng hữu thiên thủ nhãn, Thủ nhãn diệc nan nhất nhất thi điêu tuyên. Nhi huống đường đột chân tể khởi vô tội, Hà dĩ cảnh cảnh quần phi dục thích thiên. Kim đài công tử chước ngã tửu, Thính ngã cuồng ngôn hô “phủ phủ”. Cánh chỉ quần phong ấn chứng chi, Xuất nhập bạch vân loạn chiêu thủ. Kỷ trận nam phong xuy lạc nhật, Kỵ mã đồng quy tuý ngột ngột. Ngã bản thiên nhai vạn lí nhân, Sầu tâm hốt quải tây tà nguyệt.

Chùa và núi không vào địa giới Trung Nguyên Đi vào nơi tận cùng càng thấy lạ lùng Trời Quế Lâm nhỏ núi xanh lớn Núi lại núi đều đứng bên ngoài trời Tháng sáu ta đến chơi chùa Thê Hà Gió thổi hoa cự sương lướt qua mặt Vầng mặt trời bỗng không thấy Trời đều bị hoa sen chắn Lưng núi có động dài năm dặm Đốt đuốc vào quạ bay tứ tung Hình đá lạ trăm nghìn loại Nhìn thấy người muốn cựa toan gầm ghè Muôn thuở không biết mặt mũi gió mưa Một bầy chuột tiên tựa vào làm nhà Ra khỏi động lên cao nhìn mọi núi Mênh mông biển mây nằm dưới chân Ngờ là bàn cổ sau khi chết không chịu hoá Đầu mắt tay chân khớp sương móc nối nhau Lại ngờ đó là Nữ Oa biến hoá bẩy mươi hai lần trong một ngày Cầu vồng xanh ẩn hiện dưới mây mù Xi Vưu phun mù yêu Thi La trễ áo vai phải Tóc dũng sĩ dựng như gậy quỷ mẫu đùa chơi với hoa sen Ta biết trước hỗn độn chưa thành trời đất Nước cát tung toé bánh xe gió ngả nghiêng Núi sông người vật nóng chảy trong một cái lò Tinh linh nhảy nhót có hang vạn nghìn Đùa rỡn thương yêu nhau Bỗng một trận gió thổi biến thành đá Khí trong tan ra khí dục đọng lại Đến nay muốn sống không được muốn đi không thể Đành phải hoá thành những hài hình quái gở ngồi ở đời Nếu không tạo hoá dẫu có nghìn tai mắt Cũng khó mà gọt giũa hết được Huống chi dưới vòm trời nhiều truyện xảy ra há đâu không tội Lấy gì răn đe được những tinh linh muốn bay chọc trời Công tử Kim Đài rót rượu cho ta Nghe ta nói nhảm hô lên không không Lại chỉ vào những ngon núi để chứng tỏ ý mình Vẫy tay rối lên trước mây trắng đến lại bay đi Mấy cơn gió nam thổi rơi mặt trời Cưỡi ngựa cùng về say bí tỉ Ta với ngươi nơi chân trời vạn dặm Lòng buồn bỗng treo vào vầng trăng xế về tây

寺山不入中原界， Tự sơn bất nhập Trung Nguyên giới, Chùa và núi không vào địa giới Trung Nguyên

走入窮邊才逞怪。 Tẩu nhập cùng biên tài sính quái. Đi vào nơi tận cùng càng thấy lạ lùng

桂林天小青山大， Quế Lâm thiên tiểu thanh sơn đại, Trời Quế Lâm nhỏ núi xanh lớn

山山都立青天外。 Sơn sơn đô lập thanh thiên ngoại. Núi lại núi đều đứng bên ngoài trời

我來六月游棲霞， Ngã lai lục nguyệt du Thê Hà, Tháng sáu ta đến chơi chùa Thê Hà

天風拂面吹霜花。 Thiên phong phất diện xuy sương hoa. Gió thổi hoa cự sương lướt qua mặt

一輪白日忽不見， Nhất luân bạch nhật hốt bất kiến, Vầng mặt trời bỗng không thấy

高空都被芙蓉遮。 Cao không đô bị phù dung già. Trời đều bị hoa sen chắn

山腰有洞五里許， Sơn yêu hữu động ngũ lý hử, Lưng núi có động dài năm dặm

秉火直入沖烏鴉。 Bỉnh hoả trực nhập xung ô nha. Đốt đuốc vào quạ bay tứ tung

怪石成形千百種， Quái thạch thành hình thiên bách chủng, Hình đá lạ trăm nghìn loại

見人欲動爭谽谺。 Kiến nhân dục động tranh hàm ha. Nhìn thấy người muốn cựa toan gầm ghè

萬古不知風雨色， Vạn cổ bất tri phong vũ sắc, Muôn thuở không biết mặt mũi gió mưa

一群仙鼠依為家。 Nhất quần tiên thử y vi gia. Một bầy chuột tiên tựa vào làm nhà

出穴登高望眾山， Xuất huyệt đăng cao vọng chúng sơn, Ra khỏi động lên cao nhìn mọi núi

茫茫雲海墜眼前。 Mang mang vân hải truỵ nhãn tiền. Mênh mông biển mây nằm dưới chân

疑是盤古死後不肯化， Nghi thị Bàn Cổ tử hậu bất khẳng hoá, Ngờ là bàn cổ sau khi chết không chịu hoá

頭目手足骨節相鈎連。 Đầu mục thủ túc cốt tiết tương câu liên. Đầu mắt tay chân khớp sương móc nối nhau

又疑女媧氏一日七十有二變， Hựu nghi Nữ Oa thị nhất nhật thất thập hữu nhị biến, Lại ngờ đó là Nữ Oa biến hoá bẩy mươi hai lần trong một ngày

青紅隱現隨雲煙。 Thanh hồng ẩn hiện tuỳ vân yên. Cầu vồng xanh ẩn hiện dưới mây mù

蚩尤噴妖霧，屍羅袒右肩， Xi Vưu phún yêu vụ, Thi La đản hữu kiên, Xi Vưu phun mù yêu Thi La trễ áo vai phải

猛士植竿髮，鬼母戲青蓮。 Mãnh sĩ thực can phát, quỷ mẫu hý thanh liên. Tóc dũng sĩ dựng như gậy quỷ mẫu đùa chơi với hoa sen

我知混沌以前乾坤毀， Ngã tri hỗn độn dĩ tiền càn khôn huỷ, Ta biết trước hỗn độn chưa thành trời đất

水沙激蕩風輪顛。 Thuỷ sa kích đãng phong luân điên. Nước cát tung toé bánh xe gió ngả nghiêng

山川人物熔在一爐內， Sơn xuyên nhân vật dung tại nhất lô nội, Núi sông người vật nóng chảy trong một cái lò

精靈騰踔有萬千， Tinh linh đằng xước hữu vạn thiên, Tinh linh nhảy nhót có hang vạn nghìn

彼此游戲相愛憐。 Bỉ thử du hý tương ái liên. Đùa rỡn thương yêu nhau

忽然剛風一吹化為石， Hốt nhiên cương phong nhất xuy hoá vi thạch, Bỗng một trận gió thổi biến thành đá

清氣既散濁氣堅。 Thanh khí ký tán trọc khí kiên. Khí trong tan ra khí dục đọng lại

至今欲活不得，欲去不能， Chí kim dục hoạt bất đắc, dục khứ bất năng, Đến nay muốn sống không được muốn đi không thể

只得奇形詭狀蹲人間。 Chỉ đắc kì hình nguỵ trạng tồn nhân gian. Đành phải hoá thành những hài hình quái gở ngồi ở đời

不然造化纵有千手眼， Bất nhiên tạo hoá túng hữu thiên thủ nhãn, Nếu không tạo hoá dẫu có nghìn tai mắt

手眼亦難一一施雕鐫。 Thủ nhãn diệc nan nhất nhất thi điêu tuyên. Cũng khó mà gọt giũa hết được

而況唐突真宰豈無罪， Nhi huống đường đột chân tể khởi vô tội, Huống chi dưới vòm trời nhiều truyện xảy ra há đâu không tội

何以耿耿群飛欲刺天。 Hà dĩ cảnh cảnh quần phi dục thích thiên. Lấy gì răn đe được những tinh linh muốn bay chọc trời

金臺公子酌我酒， Kim đài công tử chước ngã tửu, Công tử Kim Đài rót rượu cho ta

聽我狂言呼『否否』。 Thính ngã cuồng ngôn hô “phủ phủ”. Nghe ta nói nhảm hô lên không không

更指群峰印證之， Cánh chỉ quần phong ấn chứng chi, Lại chỉ vào những ngon núi để chứng tỏ ý mình

出入白雲亂招手。 Xuất nhập bạch vân loạn chiêu thủ. Vẫy tay rối lên trước mây trắng đến lại bay đi

幾陣南風吹落日， Kỷ trận nam phong xuy lạc nhật, Mấy cơn gió nam thổi rơi mặt trời

騎馬同歸醉兀兀。 Kỵ mã đồng quy tuý ngột ngột. Cưỡi ngựa cùng về say bí tỉ

我本天涯萬里人， Ngã bản thiên nhai vạn lí nhân, Ta với ngươi nơi chân trời vạn dặm

愁心忽掛西斜月。 Sầu tâm hốt quải tây tà nguyệt. Lòng buồn bỗng treo vào vầng trăng xế về tây