Từ Thứ quy Tào

Khi Đề đốc Thuỷ sư Lagrandière cai trị ba tỉnh miền Đông, Tôn Thọ Tường ra đầu hàng, làm huyện. Bị các nho sĩ thời bấy giờ chê bai là phản quốc, Tôn Thọ Tường ví mình như Từ Thứ quy Tào thời Tam Quốc nên làm bài thơ này. Từ Thứ, một nhân vật đời Tam Quốc, làm quân sư cho Lưu Bị trước khi ông này gặp Khổng Minh. Từ Thứ bị mắc kế của Trình Dục, đành vì chữ hiếu trở về đầu Tào Tháo, rồi giới thiệu Khổng Minh với Lưu Bị. Bài thơ dùng bộ vần “voi, mòi, coi, roi, thoi” thật khó gieo, mà Tôn Thọ Tường dùng rất tự nhiên. Nhiều sĩ phu miền Nam bắt đầu lấy mấy vần đó mà hạn lệ trong các bài thơ xướng hoạ, gọi là vần Từ Thứ, trong số đó có bài hoạ của Phan Văn Trị với tên Vịnh hát bội , của Bùi Hữu Nghĩa với tên Đôi đũa bếp . Khảo dị: ‡ Thảo đâu dám sánh kẻ cày voi, Muối xát lòng ai, nấy mặn mòi. Ở Hán hãy còn nhiều ‡ cột ‡ cả , Về Tào chi sá ‡ cụm cây còi! Mảng nghe ‡ tin mẹ khôn nâng chén, ‡ Ngùi tưởng ‡ ơn vua ‡ khó giục roi. Chẳng đặng khôn Lưu đành dại Nguỵ, Thân này xin gác ngoại vòng thoi! Chú thích: [1] Chỉ vua Thuấn. [2] Chỉ nước Thục Hán. » Có 14 bài cùng chú thích: Đăng Yên Thế lộ (Kỳ Đồng) Đông nhật Lạc thành bắc, yết Huyền Nguyên Hoàng Đế miếu (Đỗ Phủ) Hán quảng 1 (Khổng Tử) Hành lộ nan kỳ 1 (Liễu Tông Nguyên) Hoạ Đại Minh sứ Dư Quý kỳ 3 (Phạm Sư Mạnh) Lạng Sơn cảm đề kỳ 1 (Trần Danh Án) Ngẫu thành kỳ 3 (Nguyễn Khuyến) Quá Hô Đà hà (Trịnh Hoài Đức) Quá lĩnh (Nguyễn Trãi) Tái hạ (Thường Kiến) Thu dạ dữ Hoàng Giang Nguyễn Nhược Thuỷ đồng phú (Nguyễn Trãi) Tôn phu nhân quy Thục (Tôn Thọ Tường) Tự kinh thoán chí hỷ đạt hạnh tại sở kỳ 2 (Đỗ Phủ) Xuân bài 1 (Lê Thánh Tông) [3] Lưu Bị. » Có 11 bài cùng chú thích: Biệt Trương thập tam Kiến Phong (Đỗ Phủ) Bốc cư (Hoán Hoa lưu thuỷ thuỷ tây đầu) (Đỗ Phủ) Chu trung độc chước (Trần Quang Triều) Giải muộn kỳ 04 (Đỗ Phủ) Loạn hậu đăng Dục Thuý sơn kỳ 2 (Trần Thiện Chánh) Quân hành (Lý Bạch) Tái hạ khúc kỳ 1 (Vương Xương Linh) Tam thập kiến bạch phát kỳ 1 (Tùng Thiện Vương) Thất nguyệt 1 (Khổng Tử) Tiểu nhung 2 (Khổng Tử) Trân Vĩ 2 (Khổng Tử) [4] Tức nước Tào Nguỵ, do Tào Tháo xây dựng tiền đề để sau này con là Tào Phi lập nên. » Có 3 bài cùng chú thích: Khiển hoài (Tích ngã du Tống trung) (Đỗ Phủ) Khốc Điền Bố (Lý Thiệp) Vãn tư đồ công (Nguyễn Ức)