Ngoạ Long cương vãn

Cửa xe chầu trực sớm trưa Thấy thiên Võ cử đời xưa luận rằng An, nguy, trị, loạn, đạo hằng Biết thời sự ấy ở chưng sĩ hiền Hán từ tộ rắn vận thuyền Ba phân chân vạc, bốn bên tranh hùng Nhân tài tuy khắp đời dùng Đua chen trường lợi áng công vội giành Nào ai lấy đạo giữ mình Kẻ đua với Nguỵ, người dành về Ngô Nam Dương có kẻ ẩn nho Khổng Minh là chữ, trượng phu khác loài Một mình vẹn đủ ba tài Phúc ta gẫm ắt ý trời hậu vay Điềm lành thuỵ lạ đã hay Đời này sinh có tài này ắt nên Bèn xem lằng lặng một hiên Nhà tranh lều cỏ tính quen bơ sờ Ba căn phong nguyệt hứng thừa Bốn mùa đều có xuân ưa bốn mùa Nước non khéo vẽ nên đồ Thấp cao phượng diễu, quanh co rồng nằm Vững bền chủ khách chiêu đăm Minh đường rộng mở thiên tâm phẳng bằng Tri âm những đấng khác hằng Trúc tùng bầu bạn, mây giăng láng giềng Đất lành cấu khí linh thiêng Một bầu thế giới thiên nhiên hữu tình Lâm tuyền trong có thị thành Phàm trần tựa ít, cảnh thanh thêm nhiều Thú vui bốn thú thêm yêu Kìa ngư, nọ mục, ấy tiều, này canh Hạc già chực cửa nghe kinh Trái dâng màu thắm, thức xanh vượn quỳ Gác tường bóng trúc thưa che Ngõ đua hạnh tía, hiên khoe cúc vàng Khúc cầm cổ cẩm cung xoang Ca ngâm Lương phủ đạo càng hứng mau Cửa kho vô tận xiết đâu Thú vui ta thú, ai dầu mặc ai Thanh nhàn dưỡng tính hôm mai Ghềnh trong cuốc nguyệt, bãi ngoài cày mây Lợi danh nào chút nhúng tay Chẳng hiềm tạo vật, không say thế tình Dựa song hé bức mành mành Gẫm chưng trời đất công danh mấy người Doãn chưa đặng lễ Thang mời Cày kia chưa dễ buông nơi nội Sằn Lã dù chưa gặp xe Văn Câu kia chưa dễ gác cần Bàn Khê Gẫm xem thánh nọ hiền kia Tài này nào có khác gì tài xưa Làu thông trận pháp binh cơ Lược thao đã đọc thất thư lại bàn Huyền vi làu biết thế gian Máy linh trời đất tuần hoàn làu thông Thảo lai trong có anh hùng Miếu đường chống vững thấy còn tài cao Có phen xem tượng thiên tào Kìa ngôi khanh tướng nọ sao quân thần Có phen binh pháp diễn trần Điểu là xà trận, phong vân ấy đồ Có phen thơ túi rượu hồ Thanh y sớm chực, hề nô tối mời Chốn trong danh giáo có vui Bàng nhân chẳng biết rằng người ẩn tiên Hùm ngâm gió thổi tự nhiên Chúa tôi sao khéo hợp duyên thay là Ngạc thư mở phút tâu qua Xe loan tạm khuất hai ba phen vời Dốc lòng phò chúa giúp đời Xoay tay kinh tế, ra tài đống lương Cá mừng gặp nước Nam Dương Rồng may Thiên Hán vội vàng làm mưa Chín lần lễ đãi quân sư Phấn vua lây bén móc mưa gội nhuần Hai vai gánh nặng quân thân Chín phần ở thảo, mười phần trọn ngay Bính quyền việc nẩy đương tay Lâm cơ chế thắng, một này địch muôn Trận bày Bác Vọng thiêu đồn Bạch Hà dụng thuỷ Hầu Đôn chạy dài Ra cờ mới biết sức trai Có tài thiệt chiến có tài tâm công Giá nghiêm thuyền dựa vịnh sông Đón muôn tên Nguỵ nộp cùng Chu lang Hoả công dâng chước lạ nhường Gió ngàn Xích Bích thổi tàn Nguỵ binh Hoa Dung khiển tướng phân doanh Gian hùng sớm đã nép mình phá gan Thần cơ bí kế chước toan Kinh Châu trước hẹn giục thuyền rước sau Hoà thân đôi chước dấu nhau Tiên sinh chước ấy Ngô hầu kế sa Chước dùng bảy bắt bảy tha Oai trời nhường ấy giặc đà chạy tênh Có phen bắc phạt ra binh Tiết bền vàng đá, nhật tinh ấy lòng Éo le thiên thuỷ chước dùng Khương Duy sớm đã kế cùng bó tay Thần tiên mấy chước xa bày Đào Châu lá rụng, lò bay phới ngàn Trên thành làm chước gảy đàn Sa cơ, Trọng Đạt nép gan kinh hồn Nỏ trời phục cửa Kiếm Môn Mã Lăng mất vía Bàng Quyên khác gì Chước nào chước chẳng ngoan nguỳ Chốn thì lưu mã, chốn thì mộc ngưu Rất bền đánh dựng công nhiều Hoa di tiếng dậy, dã triều danh hay Khăng khăng một tiết thảo ngay Tôn phù chính thống sáng tày nhật tinh Sửa sang nghiêm cẩn phân doanh Tôi loàn con giặc chạy tênh bời bời Hán gia chín vạc phù trì Suy thôi lại thịnh, nguy thì lại an Công lênh kể ở nhà quan Cây bằng thạch trụ Thái sơn kia là Non xanh, nước biếc chẳng già Trai mà nhường ấy đích là nên trai So xem đời lẽ đâu hai Tài này ấy chẳng là tài quân sư Luận đời Tam Quốc hữu dư Luận đời tam đại còn chờ nhẫn sau Hai triều tù gót nhẫn đầu Bái tướng phong hầu ai dễ dám ghen Muôn đời nhân vật kính khen Để công trúc bạch, chép tên cân, thường Phúc trời còn tỏ lòng cương Ắt là Hán thất khôn lường thịnh suy Hưng vong bĩ thái có thì Chớ đem thành bại mà suy anh hùng Chốn này thiên hạ đời dùng Ắt là cũng có Ngoạ Long ra đời Chúa hay dùng đặng tôi tài Mừng xem bốn bể dưới trời đều yên