Viên Sùng Hoán 袁崇煥 ♂

Viên Sùng Hoán 袁崇煥 (1584-1630) tự Nguyên Tố 元素, hiệu Tự Như 自如, người trấn Thạch Kiệt, Quảng Đông, xuất thân là văn thần, đỗ tiến sĩ năm Vạn Lịch thứ 48 (1619) và được bổ làm quan huyện Vũ Hoà, nhưng sau lại là một quân sự và chính trị gia trứ danh cuối đời Minh, một danh tướng trong giai đoạn kháng Thanh, cả đời chưa từng bại trận. Năm 1622, triều đình gọi ông về kinh đô và bổ nhậm chức vụ Phương tu chủ sự ở bộ Binh. Ông tự tiến cử mình với Minh Hy Tông để ra chiếm lại và giữ Sơn Hải quan và Ninh Viễn, thực hiện xây dựng Ninh Viễn thành một phòng tuyến chắc chắn. Tuy nhiên, trong triều đình, năm 1627, thái giám Nguỵ Trung Hiền lo ngại uy thế của ông nên đã gièm pha với vua khiến ông bị cách chức về quê. Khi Sùng Trinh lên ngôi, trừ bỏ Nguỵ Trung Hiền, triều hồi Viên Sùng Hoán và bổ nhiệm ông làm Tổng đốc Liêu Đông, trấn thủ Sơn Hải quan. Năm 1629, quân Mãn Thanh do Hoàng Thái Cực chỉ huy đi vòng qua Liêu Đông tập kích Bắc Kinh. Ông đích thân dẫn quân về giao chiến đẩy lui giặc và bảo vệ được kinh thành. Hoàng Thái Cực biết Sùng Trinh đa nghi nên sau đó phao tin rằng Viên Sùng Hoán có thoả ước ngầm với Mãn Thanh. Vua tôi nhà Minh tin thật, cho rằng chính Viên Sùng Hoán dẫn quân Mãn Thanh tới uy hiếp triều đình, lập tức triệu ông về vấn tội và hạ ngục, nửa năm sau thì bị xử lăng trì, gia quyến bị đày ra xa 3000 dặm. Sau khi ông chết, quân Mãn Thanh nhanh chóng giành thế chủ động, chiếm các thành và tiêu diệt nhà Minh. Nỗi oan của ông chỉ được giải vào hơn 100 năm sau, khi vua Càn Long nhà Thanh xuống chiếu minh oan.