Phương Nghi oán 芳儀怨 • Nỗi oán của Phương Nghi

金陵宮殿春霏微， 江南花發鷓鴣飛。 風流國主家千口， 十五吹簫粉黛稀。 滿堂詩酒皆詞客， 拭汗爭看平叔白。 後庭一曲風景改， 收淚臨江悲故國。 令公獻籍朝未央。 敕書築第優降王。 魏俘曾不輸織室， 供奉一官來武彊。 秦淮潮水鍾山樹， 塞北江南易懷土。 雙燕清秋夢柏梁， 吹落天涯猶並羽。 相隨未是斷腸悲， 黃河應有卻還時。 寧知翻手一朝事？ 咫尺河山不可期。 倉皇三鼓滹沱岸， 良人白馬今誰見？ 國亡家破一身存， 薄命如蓬信流轉。 芳儀加我名字新， 教歌遣舞不由人。 採珠拾翠衣裳好， 深紅暗晝驚沙塵。 陰山射虎邊風急， 嘈雜琵琶酒闌泣。 無言數遍天河星， 只有南箕近鄉邑。 當年千指渡江來， 千指不知身獨哀。 中原骨肉又零落， 黃鵠寄意何當回。 生男自有四方志， 女子那知出門事？ 君不見李陵椎髻老窮邊， 丈夫漂泊尤堪憐。

Kim Lăng cung điện xuân phi vi, Giang Nam hoa phát giá cô phi. Phong lưu quốc chủ gia thiên khẩu, Thập ngũ xuy tiêu phấn đại hy. Mãn đường thi tửu giai từ khách, Thức hãn tranh khan Bình Thúc bạch. “Hậu đình” nhất khúc phong cảnh cải, Thu lệ lâm giang bi cố quốc. Lệnh công hiến tịch triều Vị Ương. Sắc thư trúc đệ ưu hàng vương. Nguỵ phu tằng bất thâu chức thất, Cung phụng nhất quan lai Vũ Cương. Tần Hoài triều thuỷ Chung sơn thụ, Tái bắc Giang Nam dị hoài thổ. Song yến thanh thu mộng Bách Lương, Xuy lạc thiên nhai do tịnh vũ. Tương tuỳ vị thị đoạn trường bi, Hoàng Hà ưng hữu khước hoàn thì. Ninh tri phiên thủ nhất triều sự? Chỉ xích hà sơn bất khả kỳ. Thương hoàng tam cổ Hô Đà ngạn, Lương nhân bạch mã kim thuỳ kiến? Quốc vong gia phá nhất thân tồn, Bạc mệnh như bồng tín lưu chuyển. Phương Nghi gia ngã danh tự tân, Giáo ca khiển vũ bất do nhân. Thái châu thập thuý y thường hảo, Thâm hồng ám trú kinh sa trần. Âm sơn xạ hổ biên phong cấp, Tào tạp tỳ bà tửu lan khấp. Vô ngôn sổ biến Thiên Hà tinh, Chỉ hữu nam Cơ cận hương ấp. Đương niên thiên chỉ độ giang lai, Thiên chỉ bất tri thân độc ai. Trung Nguyên cốt nhục hựu linh lạc, Hoàng hộc ký ý hà đương hồi. Sinh nam tự hữu tứ phương chí, Nữ tử na tri xuất môn sự? Quân bất kiến: Lý Lăng truỳ kết lão cùng biên, Trượng phu phiêu bạc vưu kham liên.

Cung điện Kim Lăng xuân sang mưa phủ kín Đất Giang Nam hoa nở chim giá cô bay Vua ăn chơi nhà nghìn khẩu Kén nữ trẻ mười lăm vào thổi tiêu Hầu tiệc rượu đầy nhà toàn là từ khách cả Gạt mồ hôi, đua xem da của Bình Thúc trắng Một khúc “Hậu đình hoa” bộ mặt đất nước thay đỏi Gạt lệ qua sông, buồn vì mất nước Lẹnh công dâng sổ sách lên triều đình ở cung Vị Ương Sắc thư ban ra xây nhà ưu tiên cho vua hàng Tù bắt được chưa từng sang nhà dệt Một viên quan cung phụng được phái về đất Vũ Cương Nước thuỷ triều sông Tần Hoài, cây núi Chung Sơn Giang Nam lên ải bắc dễ gây nỗi nhớ quê Thu sang đôi én mơ về đài Bách Lương Gió thổi trôi dạt tận chân trời vẫn còn chắp cánh Còn có nhau chưa phải là nỗi đoạn trường Hoàn Hà rồi cũng có ngày trở lại Có ngờ đâu việc một triều như trở bàn tay Đời người gang tấc không thể lường được Hãi hùng trước mấy hồi trống bên bờ sông Hô Đà Ngựa trắng của chồng nay không ai còn thấy Nhà tan nước mất một thân còn lại Tin câu nói lưu truyền mệnh bạc như mây Ta lại thêm cái tên mới là Phương Nghi Dạy ca bắt múa không tự mình Mạc xiêm áo đẹp, đeo châu ngọc Mẫu sặc sỡ trông thấy bụi Hồ mà sợ Gió thổi mạnh bắn hổ Âm Sơn Ồn ã tiếng tỳ bà rượu tan lại khóc Lẳng lặng đến sao Thiên Hà Chỉ có sao Cơ ở phía nam là gần quê Năm đó qua sông hàng nghìn người Nghìn người không biết chỉ riêng thân là buồn thương Ruột thịt ở Trung Nguyên tàn tạ hết Chim hoàng hộc đưa thư bao giờ cho tới nơi Sinh con trai tự có chí bốn phương Con gái biết việc gì ngoài cửa Bác chẳng thấy: Lý Lăng búi tóc kiểu Hồ, cuối đời thương khóc Bậc trượng phu phiêu bạt còn đáng thương nữa là.

金陵宮殿春霏微， Kim Lăng cung điện xuân phi vi, Cung điện Kim Lăng xuân sang mưa phủ kín

江南花發鷓鴣飛。 Giang Nam hoa phát giá cô phi. Đất Giang Nam hoa nở chim giá cô bay

風流國主家千口， Phong lưu quốc chủ gia thiên khẩu, Vua ăn chơi nhà nghìn khẩu

十五吹簫粉黛稀。 Thập ngũ xuy tiêu phấn đại hy. Kén nữ trẻ mười lăm vào thổi tiêu

滿堂詩酒皆詞客， Mãn đường thi tửu giai từ khách, Hầu tiệc rượu đầy nhà toàn là từ khách cả

拭汗爭看平叔白。 Thức hãn tranh khan Bình Thúc bạch. Gạt mồ hôi, đua xem da của Bình Thúc trắng

後庭一曲風景改， “Hậu đình” nhất khúc phong cảnh cải, Một khúc “Hậu đình hoa” bộ mặt đất nước thay đỏi

收淚臨江悲故國。 Thu lệ lâm giang bi cố quốc. Gạt lệ qua sông, buồn vì mất nước

令公獻籍朝未央。 Lệnh công hiến tịch triều Vị Ương. Lẹnh công dâng sổ sách lên triều đình ở cung Vị Ương

敕書築第優降王。 Sắc thư trúc đệ ưu hàng vương. Sắc thư ban ra xây nhà ưu tiên cho vua hàng

魏俘曾不輸織室， Nguỵ phu tằng bất thâu chức thất, Tù bắt được chưa từng sang nhà dệt

供奉一官來武彊。 Cung phụng nhất quan lai Vũ Cương. Một viên quan cung phụng được phái về đất Vũ Cương

秦淮潮水鍾山樹， Tần Hoài triều thuỷ Chung sơn thụ, Nước thuỷ triều sông Tần Hoài, cây núi Chung Sơn

塞北江南易懷土。 Tái bắc Giang Nam dị hoài thổ. Giang Nam lên ải bắc dễ gây nỗi nhớ quê

雙燕清秋夢柏梁， Song yến thanh thu mộng Bách Lương, Thu sang đôi én mơ về đài Bách Lương

吹落天涯猶並羽。 Xuy lạc thiên nhai do tịnh vũ. Gió thổi trôi dạt tận chân trời vẫn còn chắp cánh

相隨未是斷腸悲， Tương tuỳ vị thị đoạn trường bi, Còn có nhau chưa phải là nỗi đoạn trường

黃河應有卻還時。 Hoàng Hà ưng hữu khước hoàn thì. Hoàn Hà rồi cũng có ngày trở lại

寧知翻手一朝事？ Ninh tri phiên thủ nhất triều sự? Có ngờ đâu việc một triều như trở bàn tay

咫尺河山不可期。 Chỉ xích hà sơn bất khả kỳ. Đời người gang tấc không thể lường được

倉皇三鼓滹沱岸， Thương hoàng tam cổ Hô Đà ngạn, Hãi hùng trước mấy hồi trống bên bờ sông Hô Đà

良人白馬今誰見？ Lương nhân bạch mã kim thuỳ kiến? Ngựa trắng của chồng nay không ai còn thấy

國亡家破一身存， Quốc vong gia phá nhất thân tồn, Nhà tan nước mất một thân còn lại

薄命如蓬信流轉。 Bạc mệnh như bồng tín lưu chuyển. Tin câu nói lưu truyền mệnh bạc như mây

芳儀加我名字新， Phương Nghi gia ngã danh tự tân, Ta lại thêm cái tên mới là Phương Nghi

教歌遣舞不由人。 Giáo ca khiển vũ bất do nhân. Dạy ca bắt múa không tự mình

採珠拾翠衣裳好， Thái châu thập thuý y thường hảo, Mạc xiêm áo đẹp, đeo châu ngọc

深紅暗晝驚沙塵。 Thâm hồng ám trú kinh sa trần. Mẫu sặc sỡ trông thấy bụi Hồ mà sợ

陰山射虎邊風急， Âm sơn xạ hổ biên phong cấp, Gió thổi mạnh bắn hổ Âm Sơn

嘈雜琵琶酒闌泣。 Tào tạp tỳ bà tửu lan khấp. Ồn ã tiếng tỳ bà rượu tan lại khóc

無言數遍天河星， Vô ngôn sổ biến Thiên Hà tinh, Lẳng lặng đến sao Thiên Hà

只有南箕近鄉邑。 Chỉ hữu nam Cơ cận hương ấp. Chỉ có sao Cơ ở phía nam là gần quê

當年千指渡江來， Đương niên thiên chỉ độ giang lai, Năm đó qua sông hàng nghìn người

千指不知身獨哀。 Thiên chỉ bất tri thân độc ai. Nghìn người không biết chỉ riêng thân là buồn thương

中原骨肉又零落， Trung Nguyên cốt nhục hựu linh lạc, Ruột thịt ở Trung Nguyên tàn tạ hết

黃鵠寄意何當回。 Hoàng hộc ký ý hà đương hồi. Chim hoàng hộc đưa thư bao giờ cho tới nơi

生男自有四方志， Sinh nam tự hữu tứ phương chí, Sinh con trai tự có chí bốn phương

女子那知出門事？ Nữ tử na tri xuất môn sự? Con gái biết việc gì ngoài cửa

君不見李陵椎髻老窮邊， Quân bất kiến: Lý Lăng truỳ kết lão cùng biên, Bác chẳng thấy: Lý Lăng búi tóc kiểu Hồ, cuối đời thương khóc

丈夫漂泊尤堪憐。 Trượng phu phiêu bạc vưu kham liên. Bậc trượng phu phiêu bạt còn đáng thương nữa là.