Những người du kích

Anh mở mắt trống trơn vùng cát Nắng đổ lửa trời cao quay quắt Làng cũ đâu những đường dừa mát xanh Anh nhắm mắt thấy từng chùm trái ngọt Những nấm cát gối đầu nấm cát Những dấu chân Cắm giữa xương rồng Người đang sống Nằm bên người đã khuất Đêm trùm lên mùi cỏ dại Đã nghìn lần như thế Mỗi khi vượt qua Một ổ phục kích, một bãi mìn Anh lại nhận ra hơi hướng Những gì thân yêu cũ Thấm trên đất cát ăn nằm se xót tận ruột gan Gió lồng qua đồng ráng Sa mù dâng khép cửa bầu trời Biển thở nặng Thuỷ triều lên chầm chậm Pháo cầm canh rung phía núi Đầu Voi Có làn khói mỏng manh Len giữa hàng dừa nước Nơi lặng im Những người du kích quây quần Ngọn lửa đuốc đủ cho nồi cơm chín Trước hừng đông họ ăn vội ăn vàng Rồi bên dưới khối sương mù đặc cứng Căn cứ lại bắt đầu di chuyển Những người chìm xuống hầm sâu như nước thấm vào lòng cát Những người vụt trồi lên như đá mọc bất thần Họ giữ bên trong gương mặt của làng Một lối ngõ chói chang bông bụt Tiếng gà gáy, tiếng chân bò thậm thịch Người đi cày đầu đội sao mai Trưa cháy nắng múc lên gàu nước giếng Lúc đói lòng ăn đỡ mấy củ khoai Nơi đất đai ngấm vào da thịt Mảnh ruộng chua cũng truyền lại bao đời Người già chết lại về gò núi ở Để đất bằng cho con cháu sinh sôi Mỗi xóm nhỏ cây cầu cửa rạch Đều mang tên người khai phá buổi đầu Những tên tuổi thật thà như đất Như cây cỏ trong làng dàng dịt lấy nhau Nếu tất cả chỉ còn là ký ức Thì ngày mai anh sẽ sống thế nào? Anh sẽ bắt đầu trở lại Trồng một cây dương non Gỡ hết mìn dưới nền nhà mình Đời sống cứ trào lên phía trước Anh sẽ nhớ sẽ quên Như mọi người trong cuộc Muôn ngọn sóng vỗ vào bờ cát Gió không phút ngừng reo qua hàng dương Những lối mòn như chỉ tay ngang dọc Có thể mờ có thể đổi thay Tóc rồi bạc, gương mặt làng rồi khác Chẳng hề chi! Anh sống trọn tháng năm này Anh đã sống hết mình Như một người trong cuộc Đã thương nhớ xót xa căm uất thật lòng Đã im lặng những khi cần im lặng Đã nổ bùng mỗi lúc trước cơn giông Trong bóng tối Những con đường du kích Chằng chịt căng những động mạch của làng “Bao giờ về lại nhà ta Ôm cây cột cháy cũng là thơm danh Bây giờ che tạm trời xanh Nằm trên nền đất đắp chăn gió lồng Trải qua rét buốt lửa nồng Gia tài còn vẹn tấm lòng ấy thôi Những người mọc thẳng giữa đời Như rừng dương chắn ngang trời cát bay Những người bền tựa rễ cây Luồn trong đất đá cánh tay trụi trần” Họ dò tới những mạch ngầm bí mật Đã nuôi được xương rồng trên trảng cát Với xương rồng họ tìm cách nở hoa Những tiếng nổ ánh chớp Khói trùm căn cứ Mỹ Mảnh poncho chết cứng vắt rào gai Quả đạn B.40 rít qua vầng lửa Chúng nó nháo nhào như lũ chuột chù bị cháy Bố trí lại hàng rào phòng thủ Mìn clây-mo hốt hoảng thét trong đêm Và trực thăng pháo bầy bom tấn Cứ dồn dập trút vào khoảng trống Và đêm đêm trên giấc ngủ bọn giết người Lại đè nặng những bóng đen trừng phạt Có em bé ngồi thổi sáo bên sừng trâu Thênh thênh giấc mơ mặt trời Nghé ngọ mùa này cỏ lên non xanh Chiều chiều lá tre phơ phất Cơn gió tắt trong lùm dứa dại Tiếng sáo nghiêng qua khói bếp thẫm mầu Mắt những người du kích dõi về đâu Lựu đạn choàng lưng tiểu liên áp ngực Đêm này đột vô khu đồn hay pháo kích Ăn nắm cơm khoai nghe nóng khô trong cổ Bầy vạc đêm kêu đột ngột ngang đầu Mắt những người du kích trôi về đâu Bà ngồi lặng lảy từng hạt bắp Hơn bảy mươi tuổi đời quần áo rách Bóng tối cày trên vầng trán nhăn nheo Cháu bên bà còm cõi giữ nia khoai Cân bó giẻ vết thương chưa lành miệng Câu hát ru đến lòng ta chết điếng “Chim bay về núi tối rồi Không cây chim đậu, không mồi chim ăn…” Những đứa trẻ cởi trần chạy quanh tháp canh Miệng chúng kêu như gió hát Trò chơi giữa mặt trời lốc cát Mùa tháng ba líu ríu bầy chim sẻ Những ngôi nhà vụt đứng dậy đã trở về Những người thợ đục đá trên núi Đầu Voi Những thợ hồ trộn vôi và mật Bàn tay múa dẻo chiếc bay Tiếng trẻ con xuyên mọi bức tường Mái ngói tô mảng màu chói đỏ Xơ dừa phơi nắng vàng rực rỡ Nhịp hò dô trầm nặng đẩy thuyền lên Những con thuyền thở dài trên cát trắng Nghe da thịt nồng hơi biển mặn Mùi cá tanh quanh bến cá buổi chiều Người bán mua gồng gánh lao xao Bao bếp lửa nhóm niềm vui sum họp Các thiếu nữ gội đầu hong tóc Trời khô ráo sao nở dòn lách tách Trâu cạ sừng, chim về tổ ngủ yên Những cặp vợ chồng chuẩn bị cho chào đời những đứa con Những đứa trẻ nằm mơ, những bào thai khẽ đạp Vô số mầm cây nẩy từ ngực đất Đêm mùa xuân thiêng liêng Những người báo thù lại rút về lùm dừa nước Cùng với thuỷ triều Nơi đây tiếp liền trảng cát Đã vùi sâu những cặp mắt trong veo Những đứa con bị tàn sát Nấm cát nhỏ đắp lên gió dời chuyển phương nào Biển gào thét và phía làng súng nổ Tiếng trẻ khóc xuyên qua lòng họ Từ đây không cuộc đời nào còn yên tĩnh Muối mặn đắng, mặt trời gay gắt Trong bóng tối những cánh tay như dây lèo bện chặt Căng giữa biển đen gió quần quật bốn bề Sơn Mỹ ơi những đêm dài có nghe Tiếng lặng im trong lồng ngực người du kích Tiếng hàng dương cụt ngọn Trần mình lúc bão qua Giờ họ lắng từ xa Tí tách giọt tranh trước hiên nhà Trái dừa rụng dội vào nỗi nhớ Mùi bắp rang thơm ấm đêm mưa Bao nhiêu người đã đi Cái khoảng trống mái nhà còn ở lại Cứ nhói lòng ta mãi Mấy bông cúc nở thầm giữa cỏ hoang Và bóng mát tàu lá chuối Che nghiêng một khoảnh khắc bên đường Có thể chỉ phút sau đời họ bỗng dừng Những người cách nhau dăm ba tuổi Giữa cuộc chống càn hay những tao ngộ chiến Thường xuyên trong bóng tối Họ nằm ngay bãi cát rào kẽm gai Gối đầu lên đám lúa đang chờ gặt Đồng đội thiếu nhau từng bữa cơm Những đêm luồn sâu vô ấp Ánh chớp loá trên mái tôn hầm hập Giọt nước mắt mẹ mình vùi lẳng lặng trong tro Đều soi rõ các anh soi rõ đến tận cùng Những cuộc đời đã trao cho vùng cát này Không một lời mặc cả...