Trịnh Bồng (1786-1787)

Trước việc làm tranh ngôi phủ chúa Đinh Tích Nhưỡng ủng hộ quận công Đã đưa tiết chế Trịnh Bồng Lên ngôi kế vị nối dòng Trịnh gia Nội bộ nhà Tây Sơn mâu thuẫn Nhạc và Huệ ngầm ngấm chống nhau Nồi da xáo thịt máu đào Về sau hưu chiến đào hào phân ly Ơ kinh sư vua Lê cầu viện Vì Trịnh Bồng lấn chiếm hết quyền Vua bèn sai viết thư riêng Gọi ngay Hữu Chỉnh quân đem trở về (1786) Nguyễn Hữu Chỉnh chỉ huy binh tướng Đuổi Trịnh Bồng, Tích Nhưỡng chạy xa Quyền uy một cõi sơn hà "Đường trời mở rộng riêng ta một vùng" Chỉnh lấy làm vô cùng tự đắc Việc triều đình qua mặt nhà vua Huệ nghe tin ấy lòng ngờ Nên đem quân sĩ phất cờ diệt gian (1787) Ngô Văn Sở lên đường dẹp loạn (1787) Phan Văn Lân dẫn toán bộ binh Cùng quan tiết chế khởi hành Hạ Lôi tập kết đánh thành Thăng Long Chỉnh đưa vua vào vùng Kinh Bắc Quân Tây Sơn siết chặt vòng vây Mục Sơn nương náu mấy ngày Về sau bị bắt trói tay giải về Vũ Văn Nhậm sai đi thay thế (1788) Cũng lộng hành chẳng kể vua quan Tức tốc Nguyễn Huệ lên đường Mười ngày đã tới giữa thành Thăng Long Chém Nhậm xong đặt Ngô Văn Sở Coi việc quân trấn ở Đàng Ngoài Còn Lê Chiêu Thống chạy dài Sai Lê Duy Đán sang mời quân Thanh (1788) Trong lúc đó nơi thành Gia Định Dùng đại binh, Nguyễn Ánh phản công Quan quân Nguyễn Lữ mất hồn Rút quân chiến thuật theo đường Quy Nhơn Bồ Đào Nha cử sang sứ giả Đem quốc thư vua đã chuẩn y Năm mươi thuyền chiến cho đi Theo lời cầu viện những gì đã xin Cho con tin là hoàng tử Cảnh Theo Đa Lộc đến cảng Versailles (1787) Nhân danh Nguyễn Ánh qua đây Ký xong hiệp ước xin vay khí tài Trong hiệp ước có hai điều khoản Nhường cho Tây đảo cảng Côn Lôn Tam Kỳ, cửa biển Hội An Để thuyền của họ dễ dàng bán buôn Về phía Pháp sẽ nhường cho Chúa Bốn chiến thuyền tiền của quân lương Có thêm nghìn sáu lê dương Để thêm lính tráng quân trang mà dùng Các hiệp ước bàn suông trên giấy Chưa bao giờ được thấy thực thi Hạ Châu, truyền sứ ra đi Mua thêm súng đạn đem về bổ sung Nguyễn Phúc Ánh phán cùng các tướng Lập thao trường nuôi dưỡng ba quân Chủ trương đãi ngộ rõ ràng Vỗ về tướng sĩ đe răn loạn thần