Lê Thái Tông hoàng đế (1433-1442)

Thái tử Long được lên thế chỗ (1433) Tôn cha là Thế Tổ nhà Lê Thiệu Bình đổi lại niên ghi Sai quan Nguyễn Trãi soạn bia, dựng đền Lê Thái Tông chiêu hiền đãi sĩ Chọn người tài chiếu chỉ tước phong Tổ chức khảo hạch thật đông Ngàn người thi đỗ ở trong thời mình Quốc Tử Giám về kinh để học Còn bậc ba sách đọc huyện châu Định ra ngạch thuế bãi dâu Lập ra luật ruộng, đầm, ao rõ ràng Trên ngai vàng vua còn non nớt Đại tư đồ Lê Sát ra oai Hạch quan sách lại hằng ngày Những điều nhân nghĩa không bày cho vua Sát quyền uy không thua vương đế Giết Nhân Chú, bãi phế Ư Đài Đày quan Cầm Hổ ra ngoài Truất quyền Trinh, Khả, hiền tài ghét ghen Vua ham chơi thường xuyên bỏ học Ngự sử quan dở khóc dở cười Họp bàn viết sớ dâng người Khuyên vua chớ có buông lơi tập rèn Đã ba năm, tuổi lên mười bốn Suốt cả đời ở chốn lầu son May thay tư chất khôn ngoan Cho nên hiểu ý các quan muốn gì Sát chuyên quyền lắm khi sàm tấu Tiếng ong ve đã thấu tai vua Thái Tông xuống chiếu giao cho Hình quan xét hỏi thiệt hư thế nào Bãi chức đại tư đồ Lê Sát (1437) Ngọc Dao hoàng hậu phế đi Phong cho Nhật Lệ Chiêu Nghi Được làm chính thức Huệ Phi của người Vua xuống chiếu truyền sai dẹp loạn Lại thân chinh quyết đoán ra quân Đánh dân thiểu số họ Cầm Thuận Châu, Thu Vật đầu hàng năm sau (1440) Phế Nghi Dân, rồi giao con thứ Huý tên là thái tử Bang Cơ (1441) Thừa ngôi thái tử bấy giờ Tạo mầm bạo loạn kể từ hôm nay Vua rất trẻ tuổi đời mười sáu Đã là cha mấy cậu con trai Hàng trăm cung nữ trong tay Ngập chìm tửu sắc, ngày ngày hoang dâm Nguyễn Thị Lộ phong hàm học sĩ Là một người kiều nữ trong cung Ngày đêm hầu hạ ở cùng Thái Tông suồng sã lung tung với nàng Lộ vợ thứ đại thần Nguyễn Trãi Vừa đẹp người lại giỏi văn chương Nhân vua đang ở Quy Dương Ghé thăm Nguyễn Trãi tại vườn lệ chi Vua và Lộ cùng nhau trò chuyện Lại hàn huyên cho đến suốt đêm Đang vui sao bỗng tự nhiên Một cơn đột quỵ chết liền trong tay Lộ kinh hoàng cố lay vua dậy Trâm cài đầu chẳng thấy hồi sinh Xác vua đang ở bên mình Long lanh giọt lệ ngấn quanh mắt nàng Xác vua quàng ở nhà Nguyễn Trãi Đưa về kinh mất phải hai ngày Vào cung rồi phát tang ngay Khiến cho trăm họ tiếng rày tiếng ve Mười hai hôm, sau khi biến cố Ghép Thị Lộ vào tội giết vua Cả dòng Nguyễn Trãi bị đưa Tru di tam tộc không chừa một ai