Lý Thái Tổ hoàng đế (1010-1028)

Lý Công Uẩn vốn dân Cổ Pháp Sinh ra đời đúng bậc minh vương Lên ngôi hoàng đế Việt Thường Là n gười khoan thứ tinh tường việc dân Cha không có, mẹ người họ Phạm Chùa Tiêu Sơn giao hợp thần nhân Sinh vua tuấn tú bội phần (974) Năm lên ba tuổi cho làm con nuôi Lý Khánh Văn nhận nuôi đứa bé Trẻ thông minh đủ vẻ lương tường Sư chùa Lục Tố rất thương Nói rằng: Không phải người thường thế đâu Mãi về sau lời sư Vạn Hạnh Đã trở thành định mệnh quốc gia Nhiều năm ròng rã trôi qua Tiên tri lúc trước quả là đúng ngay Sau hai ngày vua Lê Long Đĩnh Chết chưa chôn thì chuyện xãy ra Trong triều nỗi cuộc phong ba Nguyễn Đê, Cam Mộc đứng ra nói rằng: "... Bọn ta không nhân lúc này cùng nhau Sách lập Thân vệ (Lý Công Uẩn) làm thiên tử, Lở bối rối có xãy ra tai biến gì, Liệu chúng ta có còn giữ đựơc cái đầu hay không?" Cuộc chính biến tôn vương chớp nhoáng Kế hoặch xong chỉ đúng hai ngày Cho dù ai muốn trở tay Cũng không xoay được đổi thay cuộc cờ Lý Công Uẩn, cơ đồ có sẳn Kẻ khôn ngoan dưới trướng khá nhiều Thiền sư Vạn Hạnh phò theo Thái sư Khuôn Việt đem điều nghĩa nhân Gốc là dân mối giềng trị nước Việc khởi đầu làm trước lên ngôi Bỏ giềng lưới, bỏ giam người Đại xá thiên hạ đổi đời từ đây Vua xuống chiếu từ rày có việc Không thuận lòng giải quyết với nhau Được quyền diện kiến trình tâu Vua thân phán quyết ngỏ hầu minh oan Lại hạ lệnh: người đang trốn tránh Cho phép về lại cảnh quê hương Áo cơm giúp kẻ cùng đường Tha người Nam Chiếu cấp lương đưa về Vua lại phê, ba năm tha thuế Sửa đình chùa đổ nát hư hao Công, hầu, khanh tướng ban trao Chọn người xứng đáng để giao trọng quyền Viết chiếu truyền, dời đô đến chỗ (1010) Thành Đại La đất cổ Cao Vương Vùng này đất phẳng mười phương Long chầu, hổ phục dị thường địa linh Nhìn địa hình, đông, tây, nam, bắc Thế đất này nét sắc mà oai Vì dân lập kế lâu dài Tính theo vận nước nhân tài hội đây Lạ lùng thay, thuyền vua vừa đến Có rồng vàng xuất hiện trên sông Đổi tên thành gọi Thăng Long Mùa thu tháng bảy khởi công dựng nền (1010) Điện Càn Nguyên nơi coi triều chính Điện Tập Hiền hướng định chánh Nam Nằm sau là Điện Long An Phía đông Giảng Võ Thư Tàng kế bên Bốn cửa thành: Tương Phù, Quản Phúc Cửa phía Bắc Diệu Đức mở ra Đại Hùng theo hướng Tây qua Tường cao hào chắn phía xa ngoại thành Cửa Đan Phượng thông liền Uy Viễn Bậc thềm rồng trước Điện Cao Minh Thăng Long quang cảnh hữu tình Nghênh Xuân cung cấm, ngoại thành chùa Nghiêm Đổi niên hiệu Thuận Thiên để tính (1010) Chức đặt ra phân định rõ ràng Sắc phong cho sáu bà hoàng Các con đều được tước vương, tước hầu Lấy kinh tế làm đầu trị quốc (1013) Định lệ ra luật nước rõ ràng Sáu tên sưu thuế đàng hoàng Năm lần giảm thuế nước càng phồn vinh (1017) Nơi phiên trấn (1020), tình hình không ổn Giặc xâm lăng khốn đốn dân binh Cất quân chinh phạt tự mình Đánh cho mấy trận tan tành Cử Long Vua một lòng tôn sùng đạo Phật Xuống chiếu truyền khuyên tập chép kinh Để lầu bát giác tôn vinh (1021) Đúc chuông, xây tháp, linh đình làm chay Với Bắc triều vua sai thông hiếu Nhà Tống phong Giao Chỉ quận vương Năm lăm tuổi thọ hưởng dương (1028) Hiệu là Thái Tổ, Thọ Lăng táng ngài Lý Công Uẩn, nhân thời mỡ vận Vốn là người khí tượng đế vương Song ưa nghe việc dị thường Nên chi bị luỵ đoạn trường mà thôi