Hồ Hán Thương (1401-1407)

Hồ Hán Thương thay ngôi quốc tổ Đem đại quân phủ dụ Chiêm Thành Bồ Điền sứ giả nói quanh (1402) Dân đất Chiêm Động xin mình lui quân Quý Ly ép dâng luôn Cổ Luỹ Đặt đất nầy thành lộ Thăng Hoa Cảnh Chân lại được điều qua Làm An phủ sứ đất ta bấy giờ Vua nhà Minh thừa cơ rối loạn Vì gian thần soán đoạt ngôi vua Nhiều lần sách nhiễu thăm dò (1403, 1404, 1405) Lúc bắt triều cống, khi cho người vào Đầu tháng tư vào năm Bính Tuất Quân nhà Minh đánh thốc Lãnh Kinh (1406) Đem sang mười vạn tinh binh Nguyên Trừng tướng quốc suýt thành tù nhân Đến tháng chín thêm lần xâm lược Tân thành hầu Trương Phụ tướng quân Đem theo bốn chục vạn quân Đánh vào Pha Luỹ tiến dần kinh sư Một cánh khác thì do Mộc Thạnh (1406) Mở đường vào tiến đánh tạt qua Hán Thương ra lệnh quân ta Trải dài dàn trận để mà nghênh quân Giặc đánh úp tấn công như chớp Tướng nhà Hồ đang mải vui chơi Tả thần Dực Nguyễn Công Khôi Chết ngay tại trận không lời trối trăn Quân Thiên Trường không ngăn được giặc Chúng tràn vào ở khắp Thăng Long Ra tay vét hết tiền đồng Thiêu con trai nhỏ, sục lùng gái tơ Quân nhà Hồ rút về Thanh Hoá Còn lòng dân thì quá chán chê Nhà Hồ ác đức quá ghê Cho nên giặc đến lại về theo phe Hồ Quý Ly bị Tầu bắt sống Trói gô rồi giải thẳng Kim Lăng Đặt quan cai trị dần dần Đổi thành Giao Chỉ, chia là phủ châu (1407) Bốn tám phủ, năm châu áp đặt Lập ra ty án sát đô ty Đặt quan bố chính chỉ vì Dễ bề cai trị đất chi thành vùng Tổng kết chung giặc thu tất cả: Chín nghìn thuyền, chiến mã bốn trăm Hơn ba triệu mốt hộ dân Một trăm voi chiến, băm lăm nghìn bò