Bài phú “thầy phán”

(Tự trào) Sở có một thầy: Mặt mũi khôi ngô Hình dung chững chạc Quần là ống sớ, áo vận khuy vàng Khăn lượt vành giây, ô che cán bạc Bảnh bao lắm mốt, trời nắng, mưa: giầy nọ, giầy kia Lịch sự đủ vành, mùa rét, nực: mũ này, mũ khác Ra phết quan thông, quan phán, đua ngón phong lưu Rập rìu tài tử, giai nhân, điểm mùi đài các Trong đóm ngoài đuốc, trông ra mầu mỡ riêu cua Tiếng cả nhà thanh, xét kỹ thân hình pháo xác Cuối tháng ba mươi, ba mốt, giấy bạc rung rinh Qua ngày mười một, mười hai, ví tiền rỗng toác Sổ tiêu tính phác, hy hoay cộng cộng, trừ trừ Lương tháng thấy vèo, tuyu nguỷu ngơ ngơ, ngác ngác Ấy cũng bởi vung tay quá trán, mới đâm đầu vương lấy nợ như lông lươn Mà lại còn quen thói bốc trời, chết đến đít vẫn coi tiền như cỏ rác Ăn toàn ăn sỏi, khi Hiệp Thành, khi Nguyên Lợi, khi Đông Hưng, khi Nhật Tân Chơi cũng chơi sành, tối Pa-lát, tối Pa-tê, tối Sán Nhiên, tối Quảng Lạc Bè bạn những sừ tham, sừ ký, một bọn trai lơ Nhân tình nào con hát, con đào, cùng phường đĩ rạc Chức đệ tam chi thư ký, nhà nước cấp bằng Hàm điển tịch chi hàn lâm, trào đình ban sắc Tiếng Lang-sa thoắng trơn nước chẩy, những “uẩy” cùng “nông” Câu Hán tự giốt đặc cán mai, đọc “tộ” hoá “tác” Giở những giọng văn chương sốc nổi “tam tổ thánh hiền” Bàn những điều nghĩa khí viển vông “thiên hô bát sát” Hai buổi đến ung dung ư buồng giấy, sổ to, sổ nhỏ bày liệt, bày la Mấy giờ ngồi chễm chệ ư ghế mây, mực đỏ, mực đen viết chi, viết chát Lỡ buổi đi trưa, nhìn trước nhìn sau lấm lét, rụt rè như rắn ráo mồng năm Lỡ khi lầm lỗi, đứng lên ngồi xuống băn khoăn, ủ rũ như diều hâu tháng chạp Hễ động lúc luôn tay bận bịu, mặt nặng bằng đá đeo, gắt ỏm mắm tôm, cau cau có có, kêu ca việc này khó, việc nọ dài Chẳng bù khi khểnh cẳng ngồi rồi, cười ròn như nắc nẻ, tán nhăng phó-mát, cợt cợt, bông bông, bình phẩm xếp kia lành, xếp ấy ác Truyện nào có ra chuyện, giở dại giở khôn Đùa nào có ra đùa, nửa nạc nửa mỡ Vắng mặt chủ nghịch nô như quỷ sứ, tầm váo, tầm vênh Thấy hút Tây vờ vĩnh khéo ma bùn, nhớn nhơ, nhớn nhác Chỉ những ước được thưởng mề đay năm bẩy chiếc, sở nguyện thầy cũng khá cao xa Lòng chỉ mong xơi lên lương bổng bốn năm đồng, hy vọng thầy thật là to tát Nhiên nhi: Luống hợm mình thế kia thế khác, lập loè sĩ diện với bà con Còn đắc chí ta đây kẻ giờ, khinh khỉnh vênh vang cùng xóm mạc Sự nghiệp có thế thôi, người ngoài cuộc tưởng rằng ghê gớm, chẳng trách nào ai cũng ước ao! Công danh không mấy hột, kẻ qua cầu mới biết giở giang, dám nhắn nhủ khách đừng khao khát