Bốn lần đi thi

(Tả cảnh một ông phán làm việc ở tỉnh xa, bốn lần về Hà thành thi tham biện) Lần đầu về thi tại Hà thành Anh em tấp nập đến tiễn hành Tiệc rượu linh đình thật vui vẻ Chén thù chén tạc chúc công danh Đi về tốn bao tiền phí lộ Thế mà thi cử lại cóc đỗ Lời chúc hôm xưa chẳng được thành Anh em an ủi chia buồn hộ Cách một năm sau lại về thi Được tiệc trà soàng tiễn chân đi Bạn rằng: “khoa trước anh đã rủi Chắc hẳn công danh đến khoá nhì” Tại mình, tại trời, hay tại số Mà đến khoa này lại vô bổ? Bạn lại hỏi thăm chỉ lắc đầu Không ai chê cười mà sấu hổ Năm sau, đi thi lần thứ ba Được vài bốn anh tiễn ra ga Suông tình đưa mấy lời chúc tụng Mất cả tiệc rượu lẫn tiệc trà Khoa này tưởng khác hai khoa trước Chẳng may trời làm trượt vẫn trượt Giở về, bạn hỏi thi thế nào? Cay đắng đáp rằng: “Tớ lại bước!” Đến bận thứ tư về Hà thành Bạn hỏi làm gì, nói dối quanh Không tiệc, không trà, không kẻ tiễn Một mình lủi thủi lối công danh Một mình đi thi, một mình biết Chẳng khiến ai mừng cùng ai tiệc... Con đường danh lợi, đường chông gai Phen này có bương đỡ tha thiết Kết luận Cái cuộc ganh đua khó lạ nhường Thấy ai lận đận nghĩ mà thương Vinh hoa là bả cho người thật! Một bước công danh, bước đoạn trường