Phạm Hy Lượng 范熙亮 ♂
Phạm Hy Lượng 范熙亮 (1834-1886) tự Hối Thúc 晦叔, hiệu Ngư Đường, quê xã Nam Ngư, huyện Thọ Xương, Hà Nội, nay là phố Nam Ngư, quận Hoàn Kiếm, TP. Hà Nội. Năm Mậu Ngọ 1858, ông đỗ cử nhân. Năm Nhâm Tuất 1862, ông đỗ phó bảng lúc 28 tuổi. Ông nổi tiếng văn chương, từng làm Biện lý, rồi đổi làm Bố chánh tỉnh Nghệ An, sau bị cách chức chuyển bổ Án sát tỉnh Ninh Bình rồi quyền Tuần phủ. Năm Canh Ngọ 1870, ông làm Phó sứ sang Trung Quốc. Năm 1872 sau khi đi sứ về, ông có soạn bộ sử và có lúc làm Tiêu duyệt kiểm (kiểm tra, duyệt xét lại) góp phần hoàn chỉnh bộ Khâm định Việt sử thông giám cương mục. Năm 1873 được cử giữ chức Bố chánh tỉnh Nghệ An, sau khi thành Nghệ bị nghĩa quân Trần Tấn, Đặng Như Mai tấn công, ông không đàn áp nghĩa quân nên bị triều đình luận tội phạt đánh 100 trượng, đồ 3 năm. Đến năm 1883 được phục chức lãnh án sát Ninh Bình, quyền Tuần vũ rồi xin về trí sĩ năm 1884. Sau khi về hưu, ông mở trường dạy học tại quê nhà, đào tạo nhiều nhân tài cho đất nước, trong số ấy có Chu Mạnh Trinh, sau này là rể ông. Ngày 16 tháng giêng năm Bính Tuất 1886, ông mất, hưởng dương 52 tuổi.
Tác phẩm:
- An Dương Vương từ bi ký (Bài văn bia ở đền thờ An Dương Vương)
- Phạm Ngư Đường Bắc sà nhật ký (Nhật kí đi sứ phương Bắc của Phạm Ngư Đường) tức Sứ trình ký.
- Bắc Minh sồ vũ ngẫu lục (thơ)
Năm 1997 NXB Văn hoá thông tin đã cho ra mắt tác phẩm Phạm Hy Lượng, cuộc đời và thơ văn bao gồm tất cả các tác phẩm nói trên và đều được trích dịch sang tiếng Việt.
Phạm Hy Lượng 范熙亮 (1834-1886) tự Hối Thúc 晦叔, hiệu Ngư Đường, quê xã Nam Ngư, huyện Thọ Xương, Hà Nội, nay là phố Nam Ngư, quận Hoàn Kiếm, TP. Hà Nội. Năm Mậu Ngọ 1858, ông đỗ cử nhân. Năm Nhâm Tuất 1862, ông đỗ phó bảng lúc 28 tuổi. Ông nổi tiếng văn chương, từng làm Biện lý, rồi đổi làm Bố chánh tỉnh Nghệ An, sau bị cách chức chuyển bổ Án sát tỉnh Ninh Bình rồi quyền Tuần phủ. Năm Canh Ngọ 1870, ông làm Phó sứ sang Trung Quốc. Năm 1872 sau khi đi sứ về, ông có soạn bộ sử và có lúc làm Tiêu duyệt kiểm (kiểm tra, duyệt xét lại) góp phần hoàn chỉnh bộ Khâm định Việt sử thông giám cương mục. Năm 1873 được cử giữ chức Bố chánh tỉnh Nghệ An, sau khi thành Nghệ bị nghĩa quân Trần Tấn, Đặng Như Mai tấn công, ông không đàn áp nghĩa quân nên bị triều đình luận tội phạt đánh 100 trượng, đồ 3…
Danh sách bài thơ
- Bắc Ninh phiên đài, đốc vận, thú, doãn chư quân tương tống chí giới thủ, phú giản Nhân các ông phiên đài, đốc vận, thú, doãn tiễn sứ bộ đến đầu biên giới, làm tờ thiếp tặng họ
- Bệnh trung khổ vũ Trong cơn bệnh khổ vì mưa
- Chiêu Đức đài phú biệt bạn tống Tần Dung đài tư mã Tại đài Chiêu Đức, làm thơ tiễn từ biệt bạn là quan tư mã Tần Dung đài
- Chu trung nguyên đán thứ Thiếu Tô vận Tết nguyên đán trong thuyền, làm hoạ theo vần của Thiếu Tô
- Dần dạ thuyên hành Đến giờ Dần gấp rút khởi hành
- Dịch thuỷ Thu Phong đình Đình Thu Phong vên sông Dịch
- Dư phu hành Bài hành về người phu kiệu
- Đăng Hoàng Hạc lâu Lên lầu Hoàng Hạc
- Đặng Lặc đường thứ Dung Đài vận Trên bến Đặng Lặc, hoạ vần thơ ông Dung Đài
- Đăng Nhạc Dương lâu Lên lầu Nhạc Dương
- Đáo tỉnh hậu, phát hồi chiếp Sau khi đến tỉnh gửi báo cáo về
- Đề hội đồng công quán Tới công quán sứ thần
- Đề Minh Ninh tân văn biên sự cảm tác Đến bến Minh Ninh, nghe tin biên cảnh, cảm xúc làm thơ
- Độ Chương hà cảm tác Cảm tác khi qua sông Chương
- Giản Triều Tiên Lý Cúc Nhân Gửi Lý Cúc Nhân người Triều Tiên
- Giang vũ Mưa trên sông
- Hà Thành phú biệt Thơ từ biệt Hà Thành
- Hán Xuyên dạ diểu Ngắm cảnh Hán Xuyên ban đêm
- Hành Sơn chu thứ hồi vãn cách Đậu thuyền ở bến Hành Sơn làm thơ theo lối hồi văn
- Hành Sơn hạ diểu Từ xa ngắm cảnh Hành Sơn
- Hoa kiều dạ bộ Đêm dạo bước cầu hoa
- Hồi xa hạng Ngõ hồi xa
- Khẩu chiếm tặng Cúc Nhân Ứng khẩu tặng Cúc Nhân
- Kinh Môn chu trung Trong thuyền ở Kinh Môn
- Kỳ Dương tân thứ kiến nguyệt Đỗ thuyền ở bến Kỳ Dương gặp trăng
- Lạp vọng lập xuân thị nhật đăng chu, hồi ức khứ niên, sứ bộ dĩ thị nhật xả trang, nhân phú Ngày mười lăm tháng chạp lập xuân, hôm ấy lên thuyền, nhớ lại đoàn sứ bộ năm ngoái hạ hành trang cũng vào ngày này, nhân đó làm thơ
- Lư Câu kiều tiểu yết Nghỉ tạm ở cầu Lư Câu
- Miến Dương liên bạc phong tuyết đại tác Đậu thuyền lâu ngày ở Miến Dương, gió to tuyết lớn hoành hành
- Nam Dương hoài thảo lư di tích Đến Nam Dương, nhớ di tích lều cỏ
- Ngô Chu thắng lãm Thăm cảnh đẹp Ngô Chu
- Ngô Giang tạp vịnh kỳ 1 Tạp vịnh cảnh Ngô Giang kỳ 1
- Ngô Giang tạp vịnh kỳ 2 Tạp vịnh cảnh Ngô Giang kỳ 2
- Ngô Giang tạp vịnh kỳ 3 Tạp vịnh cảnh Ngô Giang kỳ 3
- Ngũ Hiểm than Thác Ngũ Hiểm
- Nguyên đán tựu đạo Tết nguyên đán đến một chặng đường
- Phàn Thành di chu thứ bạn tống Viên Liêm Châu vận Ở Phàn Thành dời thuyền đi, hoạ vần bạn đưa tiễn là Viên Liêm Châu
- Phi sương Sương bay
- Phỏng Tử Hậu di tích Thăm di tích Tử Hậu
- Phụng mệnh tiến cận lưu giản đô thành chư hữu Vâng mệnh vào yết kiến vua, gửi tờ thiếp lại cho bạn bè ở đô thành
- Quá quan hỷ phú Qua cửa ải vui mừng làm thơ
- Quế Lâm hồi trình thư hoài Nỗi cảm hoài khi trở về Quế Lâm
- Tầm giang đối nguyệt Ngắm trăng ở sông Tầm Dương
- Tam Tương tạp vịnh kỳ 1 Tạp vịnh cảnh Tam Tương kỳ 1
- Tam Tương tạp vịnh kỳ 2 Tạp vịnh cảnh Tam Tương kỳ 2
- Tam Tương tạp vịnh kỳ 3 Tạp vịnh cảnh Tam Tương kỳ 3
- Tam Tương tạp vịnh kỳ 4 Tạp vịnh cảnh Tam Tương kỳ 4
- Tam Tương tạp vịnh kỳ 5 Tạp vịnh cảnh Tam Tương kỳ 5
- Tây Hồ khúc yến thứ Thiếu Tô niên huynh nguyên vận Đàn ca yến ẩm ở Tây Hồ, hoạ theo nguyên vần của niên huynh Thiếu Tô
- Thư Nịch ngẫu canh xứ kỳ 2 Nơi Trường Thư, Kiệt Nịch sóng đôi cày ruộng kỳ 2
- Thư Nịch ngẫu canh xứ kỳ 3 Nơi Trường Thư, Kiệt Nịch sóng đôi cày ruộng kỳ 3
- Thư Nịch ngẫu canh xứ kỳ 4 Nơi Trường Thư, Kiệt Nịch sóng đôi cày ruộng kỳ 4
- Tiểu bạc Ghé thuyền chốc lát
- Tòng Trăn Vĩ cải lộ Từ sông Trăn, Vĩ đổi đường đi
- Triệu Châu tiên kiều kỳ 1 Cầu tiên ở Triệu Châu kỳ 1
- Triệu Châu tiên kiều kỳ 2 Cầu tiên ở Triệu Châu kỳ 2
- Triệu Châu tiên kiều kỳ 3 Cầu tiên ở Triệu Châu kỳ 3
- Triệu Châu tiên kiều kỳ 4 Cầu tiên ở Triệu Châu kỳ 4
- Trú phòng lậu thấp hí trình đồng sự nhị hữu Phòng trọ mưa dột ướt, làm thơ đùa trình hai bạn đồng sự
- Trực Lệ trở vũ Mắc mưa ở Trực Lệ
- Tử Lộ vấn tân xứ Nơi Tử Lộ hỏi bến đò
- Tương Âm giang thứ vãn diểu Chiều muôn đậu thuyền trên sông Tương Âm ngắm cảnh
- Tương Ly chu trung vịnh hoài Thơ tỏ nỗi lòng khi trên thuyền qua Tương Ly
- Ung Châu giang hành Đi thuyền ở Ung Châu
- Văn chung Nghe tiếng chuông
- Văn lân chu xướng khúc Nghe khúc hát từ thuyền bên
- Vĩnh Tế kiều Cầu Vĩnh Tế
- Xích Bích hoài cổ Ở Xích Bích nhớ chuyện xưa
- Xuất môn khẩu chiếm tẩu ký thân hữu Rời khỏi nhà ứng khẩu mấy lời, viết vội gửi bạn hữu
- Yết Nhạc vương từ 謁岳王祠 • Thăm đền Nhạc vương
THÊM BÀI TRẢ LỜI:
Mục này để gửi các nội dung liên quan đến tác giả, bao gồm tiểu sử, giới thiệu, thảo luận, bình luận dưới dạng bài viết hoàn chỉnh. Các bình luận ngắn xin vui lòng sử dụng mục Bình luận nhanh.
Đăng nhập để gửi bài trả lời cho tác giả này.