XV. Ào ào ngọn gió

Bức thứ mười lăm: (Kim, Quan du xuân - ra tay trừng trị bọn cường hào, vừa gây nên hai án mạng) Bâng khuâng huơng nội hoa đồng Làng xa bát ngát mấy vồng tre xanh Cỏ dài lả gió qua nhanh Chiều Xuân chim tụ trên cành mừng nhau Nắng chia vàng ửng hàng cau Thì thùng trống điểm nhịp chầu đình xa Đầu năm mở hội thưởng hoa Nào là Quan họ, nào là Trống quân Hai bên tuấn tử giai nhân Hoà nhau điệu hát trong ngần đầu thôn (1550) Sông dài chín ủng hoàng hôn Khói dâng lãng đãng bên cồn chim kêu Nhịp hò bơi chải giục đều Thuyền đua theo ngọn thuỷ triều như bay Tiếng nào la hét vỗ tay Ven đê thấp thoáng lửa bay đuốc hồng Mây phơi giăng đỏ đồi thông Chùa rêu núi vọng hồi chuông vân tường Vương, Kim cải dạng dân thường Thong dong thầy tớ lên đường dạo Xuân (1560) Dấu hài lân mẫn chúng nhân Bước đi cây cỏ xanh ngần vàng pha Nơi thì vào hội Đình Hoa Cây đu đầu ngõ la đà cành lên Gái quê má lúm đồng tiền Khăn vuông mỏ quạ, yếm viền gò xanh Mắt huyền tươi nét long lanh Thắt lưng hoa lý trên nhành vờn bay Người chờ đánh một vòng vây Bên kia trì xuống, bên này nhún thêm (1570) Cần tre lại vắt tung lên Nàng càng xanh mặt, chàng thêm hứng nồng Chung quanh tròn mắt cười trông Lắc lư đầu hướng theo vòng đu cao Nơi thì mở hội thôn đào Ngoài sân đô vật lăn vào quần nhau Trống cầm vừa đổ nhịp mau Hai thân hùng hục – một màu đồng hun Nơi thì chèo hát i uông Tiếng kèn eo ét, tấn tuồng múa may (1580) Diễn viên chỉ đó chỉ đây Sau cành đuốc lớn mặt mày đỏ ran Người xem dưới bục lấn tràn Áo hoen khăn bạc những làn mồ hôi Tập trung trống trút từng hồi Hoàng hôn lặng tắt sau đồi tùng xanh Cội mai phơ phất đôi cành Con ong kiếm mật bay nhanh bãi chiều Gió lùa ngọn cỏ đìu hiu Nam thanh nữ tú dập dìu lại qua (1590) *** Bỗng nghe tiếng chạy tiếng la Rượt theo thằng bé quanh nhà lao xao Người xem không lối ra vào Trẻ kia còn biết ngả nào chuồn mau Hầm hầm mặt ngựa đầu trâu Quật theo đôi gậy, nắm đầu nhắc lên Lết đi như kéo tấm mền Buông tay, xác nọ rũ mềm lăn quay Một người xanh xám mặt mày Xông vào xác trẻ vừa lay vừa gào (1600) Con ơi! Con có làm sao Mẹ đây còn sống thế nào hở con! Trẻ kia hé mắt héo hon Nấc lên nhìn mẹ như còn thiết tha Buông thây con - mụ khóc oà Rú lên chồm đến người nhà vương tôn Gã tung đạp, hộc máu mồm Bước chân lảo đảo, mụ ôm bụng nằm Quân đâu kéo đến rầm rầm Nửa mau cấp cứu, nửa ngầm bủa vây (1610) Kim truyền: Trói hết bọn này Người quanh đổ lại tiếp tay tức thì Lôi thôi khăn áo tu mi Giáo gươm tuốt sáng dẫn đi một đoàn Mụ run tay chỉ bên đàng Thều thào, mấp máy hai làn môi khô Rằng con thân cô thế cô Chỉ còn đứa bé cậy nhờ thượng quan Dường như dồn hết hơi tàn Lời chi tắt nghẹn, xuôi bàn tay yên (1620) Bên trong trẻ khóc ré lên Vương truyền khiêng vực xác trên vào nhà Đầu giường còn bát cháo hoa Góc tường siêu thuốc hơi phà lửa sôi Nhìn hai thây chết bồi hồi Gặng tra mới có một người chịu thưa *** Rằng chồng mụ nọ năm xưa Đày làm lính thú nắng mưa cuối trời Một hôm quần áo tả tơi Trốn về nhà giữa những lời hăm he (1630) Cái thân trên búa dưới đe Hết hào thuốc vặt, lại be rượu đầy Hết chiều tớ, lại hầu thầy Nai lưng làm mướn nuôi bầy nhặng xanh Ít tiền buôn bán để dành Cởi ra đút lót mấy anh sống nhờ Có thì giả bộ làm ngơ Bằng không xách cổ lên chờ cửa quan Thương con xót vợ cơ hàn Cắn răng ngậm miệng phàn nàn cùng ai (1640) Kéo cầy nuôi nợ - lệch vai Bao nhiêu đày đoạ rạc rài lắm phen Năm rồi có kẻ ghét ghen Thế là đóng cũi cài then nhốt vào Cái thân nhục nhã lính đào Tù cho đáng kiếp ai vào viếng thăm Mẹ con làm mướn quanh năm Thắt lưng buộc bụng khó khăn kể gì Tháng rồi sinh một hài nhi Có ai dám mướn thuê gì nữa đâu (1650) Cảnh nhà trăm mối lo sầu Thế rồi ngả bệnh nhấc đầu không lên Thằng cu lớn phải kiếm tiền Thuốc thang nuôi mẹ quanh miền xin ăn Kể chi hắt hủi nhục nhằn Cúi đầu lạy hết khó khăn phiền hà Xóm trong có một Hoạn gia Tiền kho bạc đụn đầy nhà quyền danh. Mấy đời dòng dõi công khanh Đè đầu bóp cổ dân lành nhiều phen (1660) Đã đành yên phận bùn đen Đạp quen người lại cố lèn thật đau Nuôi thêm một lũ đầu trâu Làng trên xóm dưới âu sầu bấy nay Đảo điên như trở bàn tay Quẹt công lừa của một bầy gian ngoan Bao người tù rục chết oan Bắt con, cuớp vợ tiêu tan dần dà Có ai tính chuyện kêu ca Nửa đêm ném lửa đốt nhà như chơi (1670) Đợi trời thì đã tàn hơi Căm bầm tím ruột, ngậm lời dạ thưa Tha hồ làm gió làm mưa Quan trên sợ thế còn chừa mặt ai Hoạn gia nổi tiếng một "ngài" Tham lam chật dạ, gái trai tính lừng Cầm đầu thêm bọn khuyển ưng Chuyên bề cướp giật, chuyên lùng gái tơ Chôn vùi bao kiếp đào thơ Ối thôi! Tội kể đã mờ trời cao (1980) Chiều nay thầy tớ tiêu dao Thằng cu vô phúc ném vào - lỡ tay Trông lên phách lạc hồn bay Co chân lủi đến chỗ này – rồi yên Nhờ ơn nhị vị quan trên Rộng soi mới dám trình lên đôi phần Nói cho cạn nỗi khổ dân Rồi ra nát thịt tan thân cũng đành Dù là voi đạp ngựa phanh Quyết đem đổi mạng cho thành tiếng kêu (1690) Khổ đau chất ngất bao điều Đèn trời soi rõ nay liều mạng thưa *** Bỗng đâu lốc cuốn bụi mờ Ào ào ngọn gió vật vờ tàng me Ai ngờ sau chốn luỹ tre Lắm phường cẩu tặc kết bè hại nhân Chẳng kiêng phép nước xa gần Cậy thần cậy thế - gớm quân lột người Đường về Xuân cũng kém tươi Kim truyền đem trẻ về nơi công đàng (1700) Ra tay phá xích xiềng oan Bằng không ta sẽ cáo quan trở về