Nghĩ về thơ

I ... Mỗi ngày gặp một người họ là một mảnh của thiên tài nhân loại Máu và mồ hôi của người đúc nên bao hình ảnh ngữ ngôn Vạt áo của triệu nhà thơ không bọc hết bạc vàng mà đời rơi vãi Tất cả mỗi người dù lạ hay quen đều viết cho thơ anh một chữ Hãy nhặt những chữ của đời mà góp nên trang II ... Những năm Cách mạng chưa về, vườn ta có hoa mà không đậu quả Rặng liễu tâm hồn chưa xanh tơ mà đã úa vàng Nhiều chim bằng chưa bay mà đã hoá cu nhà, chim sâu ăn đất Chưa gặp trời mà đã gẫy cánh giữa lồng nan Bàn tay muốn gieo đã nắm nhầm hạt giống Lẽ ra cầm tờ truyền đơn thì khoe văn tự bán hồn Cờ chiến đấu ướp trong mùi hương phấn Trong khói hương chùa lẫn với dấu môi son... ... Vết thương xa, nhưng chỗ sẹo đang còn Hãy nhớ chỗ tâm hồn ta phí máu Cái đã qua có khi trở lại đón đường Chớ bảo rằng: dĩ vãng ở sau lưng và bặt dấu III ... Đời cần thơ như cần hồn chiến trận Cần tiếng sáo thổi lòng thời đại Cần giao liên dắt dẫn qua đường Nếu nhà thơ không cao, không lý tưởng Không như vầng trăng nhìn ngắm bởi trăm nhà Mà chỉ là ngọn khói phất phơ trên mái xám Thì thơ ơi! ai cần anh nữa? Khách qua đường sẽ bỏ đi qua IV ... Nhiều hòn đảo gọi, mà anh không nghe thấy sóng Nhiều biên thuỳ chờ, mà anh chẳng thấy mây Nhiều mặt trận đòi, nhưng anh lạc giữa trận địa của bàn và tủ Anh thám hiểm mặt gối và lòng người muôn thuở Không hay mùa đổi chín trên đầu cây Cuộc sống đánh vào thơ trăm nghìn lớp sóng Chớ ngồi trong phòng ăn bọt bể, anh ơi! Tâm hồn anh là của đời một nửa Một nửa kia lại cũng của đời V ... Nhìn mây Mục Nam Quan Chẳng chút buồn quan ải Dù tả một làn mây Cũng là mây thời đại VI ... Bài thơ mặt bể gọi đi xa Phải hiểu màu mây và sắc nắng Ngàn sao thời cuộc chói trên đầu Vĩ độ mù sương, kinh độ sóng Sao ta chỉ biết có thuyền ta Giương chiếc buồm con như chiếc bóng? Thôi đi! chú vịt quẫy ao nhà Rúc đầu vào cánh ngủ trong mưa Không hiểu cầu vồng, không hiểu sấm! VII ... Có thể mùa xuân đang còn mà lòng hái hoa của anh đã hết Ngược lại có khi xuân đến rồi mà anh tụt lại sau Làm sao cho thơ anh và đời ăn khớp Đừng có như hai người yêu ngồi dưới gốc đào rồi còn lại cãi nhau VIII ... Chớ hư danh! Cho đến sao Bắc đẩu vạn năm sau rồi cũng méo Hãy nghĩ phục vụ đêm nay cho bánh lái một con thuyền Chớ đẽo mảnh gỗ thừa sơn son làm thần tượng Máu người đẻ ra thơ, mà thơ lại hòng quên Phải đặt kẻ trồng hoa sau người trồng lúa Đặt tất cả "những bài thơ thiên tài về Điện Biên" sau "những Điện Biên" IX ... Các anh đã xa dần chiến đấu Quên đi bao khẩu lệnh gọn gàng (Viên đạn vụt ra liền tới đích) Để yêu tơ vò mớ tóc rối bòng bong Yêu quá nhiều nét gãy đường cong Dao quân thù chém ta bằng đường cộc lốc! Chớ lấy cớ giếng sâu, quên cả lòng đang khát Là mây xa, quên phất lúa ra đòng Trăng cũng có phần được thua một đêm du kích Chớ lấy cớ lộc nõn mùa xuân mà không làm lá nguỵ trang X ... Ta mải mê chạm cái vẩy sau đuôi con cá Mà lắm khi quên quẫy mình theo ngọn sóng triều Cuộc đời lớn mà trang thơ thì lại bé Con mèo nhà đòi át tiếng hổ kêu Như cụ lang vườn không hái lá trên rừng làm thuốc Tôi bốc cho người quanh quẩn sau vườn dăm vị tía tô Hãy hái những sắc trời xa viễn vọng Những biển cồn, hãy đem đến trong thơ XI ... Xưa thơ chỉ hay than mà ít hỏi Đảng dạy ta: Thơ phải trả lời Phải cầm lấy ván bài nhân loại Không để dòng nước chảy trôi xuôi Thế hệ ta, nhân loại sẽ "ù" Ta đã trộn bài, chia trở lại Lấy đá mới tạc nên thần mới Mang nụ cười chưa có nghìn xưa XII ... Hãy nghĩ suy Không phải từ lò phản ứng hạt nhân mà từ nông nghiệp ba sào Không phải từ cột vô tuyến truyền hình mà từ con sông giới tuyến Đấy là chỗ đi Còn chỗ đến vẫn là nơi thời đại đến Dẫu từ những ngọn đèn, phải đến những vì sao Đất nước nghèo, mỗi sự vung phí tâm tình phải nên tiết kiệm Đốt một ngọn lửa lên là phải thắp sáng một cái gì Mỗi viên đạn một quân thù, chớ nên chệch đường bay trong gió Đến tình yêu cũng phải là hoa bên đường không lạc lối Hãy bắt đầu từ nơi ấy mà đi Dù hình tháp hay hình thoi, mỗi hạt gạo phải làm nên máu thịt Dù cành thấp hay cành cao, mỗi chùm hoa đều phải gọi ong về Thơ cần có ích Hãy bắt đầu từ nơi ấy mà đi XIII ... Hình thức cũng là vũ khí Sắc đẹp như câu thơ cũng phải đấu tranh cho chân lý Anh nghe cái mặn của đời đang độ kết tinh Nó chưa thành hình, anh cho nó có hình Chưa thành hạt, anh làm cho nên hạt Rồi trả tận tay người cùng với máu anh... ...