Cuối năm & cảm giác tồn vong của lão Q

1. tửng mưng vác cuốc ra ruộng đào nhúm rau má bới mớ cỏ cú về dầm với lít rượu gạo của đứa con gái rót cho cha bữa hôm trước để dành uống từ từ khi trái gió trở trời cái gối cái lưng nhức mỏi ui cha! cái chưn cụt nửa bàn cái tay cụt nửa cánh tê điếng gần bốn chục năm rồi vẫn còn nhức máu mủ cứ rỉ ra hoài răng hắn hổng chịu lành hẳn nhứt là những đêm trở trời hắn nhức phải biết hắn đau phải nể 2. có bữa ngồi một mình nhẩm mấy câu thơ cũ từ đời ông Đỗ Phủ rồi khóc một mình rồi quay quắt nhớ thằng bạn chết oan thời bao cấp cũng tại cái miệng hắn nói thẳng nói thật khi thấy một lũ chướng tai gai mắt hạch xách dân lành kết cục hắn bị đập một trận rồi vài ngày đào xác lên khám nghiệm tử thi rồi ruồi bu kiến đậu rồi nghe nói thằng con trai út hắn bi chừ làm chi đó cũng lớn lắm không biết dưới nớ hắn có ngậm cười hay khóc? 3. bụm một mớ rau má bỏ trong cái om mà nhớ chi nhớ lạ nhớ lùng cái hồi còn nhỏ cũng ăn rau má giữ trâu cày ruộng rồi nuôi cơ sở rồi bị dí súng vào ngực rồi đi lính rồi bị thương gần ráo một đời người rốt cục cũng giữ trâu ăn rau má đi cày bao phen đổ mồ hôi sôi đom đóm rứa mà cái bánh xe khốn khổ cứ đè bẹp một kiếp người 4. hổm trước xóm làng bị lụt quét cái lụt không trôi trái lòn bon cái lụt không cha chết mẹ còn cái lụt chưa có lần mô mà dữ tợn như rứa nghe nói mấy ổng xả lũ mô ở trên nguồn a dua a vương chi đó nhà mô nhà nấy cũng ngập lút nước có mấy bao gạo để dành cũng trôi tuốt luốt có cái áo ấm thằng bạn hồi xưa tặng để dành mặc mùa đông cũng trôi mất óng có mấy con heo con gà con vịt cũng trôi mất tiêu may là  bà vợ què chưn tóc bạc trắng toát răng còn vài ba chiếc hú hồn hú vía níu cái tuổi già với nhau ngâm nước đến 2, 3 giờ sáng thầm nguyện chết chung một ngày mới biết tình chung nghĩa thủy nhưng cũng chưa chết được rồi nước rút chục ngày nửa tháng bà con lối xóm kéo nhau đi nhận gạo nhận mì tôm cứu tế kẻ ít người nhiều kiện tụng chửi bới om sòm thấy mà đã thèm thèm ừ thì đói với nhau cả ai trách móc mà chi! 5. năm ngoái vào dịp tết có tiền cứu trợ cho những hộ nghèo đói thằng con trai lên xã từ 7 giờ sáng trưa quên ăn chờ mãi đến chiều nghe nói đoàn còn bận phát chẩn ở hai xã khác chưa về người nghèo đứng chờ chật cả sân ủy ban xã khói thuốc bay lòng vòng ngột ngạt bao vây kiếp nghèo phận khổ rồi 8 giờ tối đoàn mới về mấy ông cán bộ còn nạt nộ la lối om sòm thôi cứ giả điếc giả câm giả lơ cho qua chuyện tội nghiệp đôi dòng nước mắt cứ rỉ ra từ hai con mắt đói đỏ hoe đêm nớ có người thức tới 2 giờ sáng mới về đến nhà nhận được đồng tiền cũng chảy máu con mắt tưởng rứa là êm chuyện ngờ đâu về nhà còn bị mấy chú cán bộ ở thôn [làng văn hóa] chặt bớt một nửa các chú còn dọa nếu không “tự nguyện” [chia sẻ] sẽ bị xóa tên khỏi danh sách người nghèo đành ngậm đắng nuốt cay mà chấp nhận dù chi chi nghèo cũng đã nghèo rồi âu cũng là của bổng trời cho chớ mấy chú có dám đi cướp cái phận nghèo kiếp đói thâm căn cố đế  mô mà sợ tổ cha cái đói tổ cha cái kiếp đời mô rồi cũng rứa mặc kệ thương cho đám con cháu hắn nghĩ miễn kiếm thêm cho cha già mẹ yếu vài miếng thịt mỡ đôi ba cọng rau một xí xì dầu một thìa nước mắm là quý hóa lắm rồi cho con cho cái ngụm sữa cây kẹo vui cái tết gọi là thì răng cũng được ăn thua chi chuyện nhỏ! 6. thằng con đi từ sớm ngày hết tết tới kiếm vác củi về nấu nồi bánh tét thương tối qua hắn lên cơn sốt rét tội nghiệp vợ chồng hắn nghĩ mà thương lui hui lúi húi cả năm trời mà chẳng đủ ăn ba đứa con gái leo nheo một bầy heo lóc nhóc hễ đói là gặm máng phá chuồng hàng xóm thì cứ chửi răng lại nuôi heo để mùi cứt bay khắp xóm gia đình văn hóa mà rứa thì ai chịu nổi nghĩ cũng tội thôi cười xề xòa hòa giải bà con xa không bằng láng giềng gần cứ giả bộ làm thinh cho êm chuyện 7. nói thì nói vậy chớ cũng khó nhớ mấy năm trước ruột thừa vỡ trong tay không một cắt một hào nghĩ lui nghĩ tới thôi chết quách cho xong ai ngờ hàng xóm làng giềng có thằng bạn chưa cho chết mang tiền tới đưa tận tay bê qua võng rồi khiêng lên trạm xá bắt xe ôm chạy một hơi về bệnh viện huyện nằm một tuần quen thêm một số người bạn [bệnh] hỏi chuyện cũ thời [kháng chiến một] rồi cười ha hả dơ cả hàm răng sún 8. ui cha! cái chưn hắn mỏi cái tay đã nhừ nhìn cánh đồng xơ xác ngó núi đồi hiu hiu tết gần về tới ngõ xuân đã tràn qua sông nhà giàu háo hức chờ mong phận nghèo da gà nổi lên từng cục thương lũ cháu quần áo tét lét tưa lưa nghĩ cuộc đời khóc cười lem nhem luốc nhuốc thương con quốc quốc nhớ cái gia gia than ôi! trong cõi người ta một thang bạc mệnh biết là bao nhiêu???