Cao Thị Ngọc Anh Cao Thị Hoà, Cao Ngọc Anh ♀

Thơ » Việt Nam

Cao Thị Ngọc Anh (22/12/1878 - 14/10/1970) tên thật là Cao Thị Hoà, còn gọi Cao Ngọc Anh, quê làng Thịnh Mỹ, phủ Diễn Châu, tỉnh Nghệ An, nay là làng Thịnh Mỹ, xã Diễn Thịnh, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An, mất tại Sài Gòn. Bà là ái nữ của Đông các đại học sĩ Cao Xuân Dục, em gái Phó bảng Cao Xuân Tiếu, những vị đại nho, những nhà văn có tiếng. Được thân phụ cho theo nghiệp bút nghiên từ thuở thiếu thời, nên Cao Thị Ngọc Anh uyên thâm cả Hán học, tao nhã cả văn chương. Bà lấy chồng năm 19 tuổi, chồng là cử nhân Nguyễn Duy Nhiếp, người tỉnh Hà Đông, con Nguyễn Trọng Hiệp, Văn Minh đại học sĩ. Chồng mất sớm lúc bà mới 26 tuổi, có ba con còn rất nhỏ, bà không tái giá mà ở vậy nuôi con. Bà là một phụ nữ tài hoa, nổi tiếng cả xứ Nghệ, có tư tưởng tiến bộ, yêu nước. Năm 1908, bà mở trường dạy võ cho phụ nữ. Năm 1953, nữ sĩ xuất bản tập Khuê sầu thi thảo gồm những bài thơ chữ Hán và chữ Việt với bút hiệu Ngọc Anh. Tập thơ này được ái mộ trong giới văn học Việt Nam thời bấy giờ. Khoảng năm 1960-1961, ở Sài Gòn bà đứng đầu Hội thơ Quỳnh Dao, chiêu tập và quần tụ các nữ sĩ. Thơ Cao Thị Ngọc Anh giàu chất trữ tình và trào lộng. Khi bà mất, Nguyễn Thị Phương Nghi có bài thơ ca ngợi bà:

Mượn thú văn chương tỏ nỗi nhà Lam Hồng nữ sĩ khác người xa Trần duyên chưa được tròn công quả Tâm sự thôi đành gửi bút hoa Mệnh bạc thẩn thơ cơn sóng gió Lòng son tô điểm nét sơn hà Nuốt cay ngậm đấng bao tình cảm Tiết điệu đêm dài lệ nhỏ sa...

Bà xuất hiện trong một số sách như Hương sắc quê mình của Lãng Nhân Phùng Tất Đắc, Quốc văn diễn nghĩa của Dương Quảng Hàm, Giai thoại làng nho của Lãng Nhân... Năm 1995, Ninh Viết Giao có chọn chín bài in trong cuốn Thơ văn nhà nho xứ Nghệ, rồi sau đó Vũ Ngọc Khánh có nhắc lại trong cuốn Giai thoại ông đồ. Năm 2004, Từ điển văn học (bộ mới) có tên bà.

Danh sách bài thơ